I SAB/Wa 314/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] lok. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G. w dniu 2 listopada 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 1949 r. o ustanowienie własności czasowej części gruntu położonego w W. przy ul. [...] ozn. nr hip.[...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość położona przy ul.[...], ozn. nr hip.[...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] grudnia 1948 r. nr [...] wynika, że nieruchomość [...] nr [...] położona przy ul. [...] zawierała powierzchni [...]m2, a tytuł własności uregulowany był jawnym wpisem na imię m.in. W. G. co do mieszkania nr [...], piwnicy nr [...] i [...] części gruntu i wszystkich przynależności. W dniu 10 lutego 1949 r. S. H. , działający jako pełnomocnik właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] (w tym lokalu nr [...]), złożył, w trybie art. 7 ww. dekretu [...] , wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Orzeczeniem z dnia [...] lutego 1957 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło dotychczasowym właścicielom budynku prawa własności czasowej co do części niezabudowanej gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że budynek znajdujący się na gruncie wymienionej nieruchomości nie został przejęty na własność Państwa oraz, że orzeczenie z dnia [...] lutego 1957 r. nie dotyczyło gruntu znajdującego się pod budynkiem (k-40 akt własnościowych). W dniu 17 lipca 1987 r. M. G. , będąca następczynią prawną W. G. , złożyła w trybie art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. nr 30 poz. 127 ze zm.) wniosek o oddanie w użytkowanie wieczyste części zabudowanego gruntu położonego przy ul.[...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...] m2, stanowiącego działkę nr [...], położonego przy ul. [...] oraz o zwrocie lokalu mieszkalnego nr [...] na rzecz spadkobierczyń byłego właściciela tj. M. G. w ½ części oraz M. B. w ½ części. W wykonaniu tej decyzji zawarty został w dniu [...] lutego 2008 r. akt notarialny Rep. A [...].. Skarżąca w skardze na bezczynność Prezydenta W. wskazała, że w dniu 17 marca 2003 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta W. W zażaleniu domagała się nakazania organowi rozpoznanie obu wniosków: z 1949 r. oraz z 1987 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania ww. wniosków do dnia 1 września 2003 r. Skarżąca podała, że w dniu [...] marca 2004 r. Prezydent wydał decyzję, w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), załatwiającą wniosek z 1987 r. Nie zostało natomiast wydane rozstrzygniecie załatwiające sprawę z wniosku dekretowego złożonego ponad 60 lat temu. W odpowiedzi na skargę Prezydent W., wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że z dniem 1 sierpnia 1985 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz. 99), która regulowała prawa do gruntów [...] przejętych przez Państwo dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste". Organ wskazał, że skarżąca z wnioskiem takim wystąpiła w dniu 17 lipca 1987 r. Z uwagi na fakt, że z dniem 1 stycznia 1998 r. straciła moc ustawa z 29 kwietnia 1985 r. i jednocześnie weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – organ wyjaśnił, że wniosek skarżącej z 1987 r. został rozpoznany w trybie tej ustawy decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Prezydent orzekł o ustanowieniu na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowego gruntu oraz zwrócił lokal mieszkalny nr [...]. Zdaniem organu w związku z powyższym, roszczenia skarżącej zostały zaspokojone i bezcelowym jest rozpoznawanie wniosku dekretowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Interes prawny skarżącej w domaganiu się rozpoznania wniosku W. G. z dnia 10 lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do części gruntu i wszystkich przynależności związanych z mieszkaniem nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w W., w ocenie Sądu, jest niewątpliwy. Akta sprawy potwierdzają, że skarżąca, obok M. B., jest spadkobierczynią W. G. Odmowa przyznania prawa własności czasowej gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1957 r. dotyczyła części niezabudowanej gruntu. Na ocenę istnienia interesu prawnego skarżącej nie może nie mieć wpływu wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2009 r. syn. Akt [...], w którym wyrażono stanowisko, że dopóki nie została wydana decyzja o odmowie przyznania własności czasowej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. spadkobierczynie dawnego właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] pozostają jego właścicielkami. Wskazać również należy, że dla lokalu mieszkalnego nr [...] nadal prowadzone są dwie księgi wieczyste (hip. [...] gdzie ujawniony jest W. G. – ojciec skarżącej, oraz[...] , gdzie figurują nabywcy lokalu). W kwestii pozostawania organu w bezczynności wskazać zaś należy, że obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia właściwych działań celowych, które umożliwią rozpatrzenie wniosku dekretowego o ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] lok. nr [...] - w określonym w cytowanych powyżej przepisach terminie. Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie zostało zakończone, jak słusznie zauważyła skarżąca, od ponad 60 lat, licząc od dnia złożenia wniosku w dniu 10 lutego 1949 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że w wyniku wydania decyzji z dnia [...] marca 2004 r. o ustanowieniu na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do gruntu oraz zwrocie lokalu mieszkalnego nr [...] na rzecz skarżącej jej roszczenia zostały zaspokojone i zwalnia to organ z rozpoznania wniosku dekretowego. W ocenie Sądu okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę, nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 11/98 (ONSA 1999 nr 1, poz. 14) uzyskanie prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 dekretu o gruntach warszawskich to uprawnienie, którego celem było złagodzenie skutków działania dekretu. Z kolei przesłanką uprawnień przewidzianych w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 dekretu o gruntach [...]. Ten odmienny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów [...] powoduje, że sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub odszkodowanie w trybie dekretu są odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub odszkodowanie na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podlegają rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych. W związku z tym, powoływanie się w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest wniosek złożony w trybie dekretu o gruntach warszawskich, na uzyskanie już przez stronę uprawnień wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajduje uzasadnienia prawnego. Inaczej mówiąc przepisy o gospodarce nieruchomościami obowiązujące do dnia 31 grudnia 1997 r. i przepisy obowiązującej obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami w niczym nie ograniczały ani nie ograniczają uprawnień byłego właściciela do rozpoznania jego wniosku w trybie dekretu, jeżeli wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany. Zauważyć należy, że wnioski innych właścicieli lokali w budynku Wspólnoty o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zostały pozytywnie rozpoznane przez organy administracyjne w trybie w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności stosownie do treści art. 149 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.