I SAB/Wa 316/22
WyrokWSA w Warszawie2023-01-26
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, mimo złożenia ponaglenia i trwającego od wielu lat postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Mimo że postępowanie było skomplikowane i rozpoczęło się na nowo w 2021 r., organ uchybił przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw i zasadzie szybkości postępowania. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 2 miesięcy, stwierdził przewlekłość, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a żądanie przyznania sumy pieniężnej było nieuzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie rozpatrzenia wniosku z 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Postępowanie toczyło się od wielu lat, obejmowało szereg decyzji administracyjnych i sądowych, a jego ponowne rozpatrzenie stało się aktualne w 2021 r. po decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Prezydent m.st. Warszawy argumentował, że nie dysponuje aktami sprawy, które znajdują się w WSA, a także że zlecił czynności geodezyjne. Skarżący domagali się wyznaczenia terminu do wydania decyzji, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałej części; 4. zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. N., G. M., M. C. – jako kuratora spadku po E. W., L. W., S. G., P. W. - jako przedstawiciela zmarłych E. W. i L. W. oraz jako przedstawiciela osobistego R. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy solidarnie na rzecz A. N., G. M., M. C. – jako kuratora spadku po E. W., L. W., S. G., P. W. - jako przedstawiciela zmarłych E. W. i L. W. oraz jako przedstawiciela osobistego R. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 7 września 2022 r. A. N., G. M., M. C. – jako kurator spadku po E. W., L. W., S. G., P. W. - jako przedstawiciel zmarłych E. W. i L. W. oraz jako przedstawiciel osobisty R. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r. grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
W dniu 14 lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie Wydziału Gospodarki Gruntami wpłynął wniosek I. K., L. K., Z. B., I. R., D. G. i H. G. reprezentowanych przez S. K. o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym z 24 lipca 1951 r., nr GM/TW-20203/51 - utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r., nr MT.VII.2/6730-1/51 - odmówiło przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Wnioskiem z 12 października 2009 r. J. W., sprostowanym pismem z 26 kwietnia 2010 r., wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Warszawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r., nr GM/TW-20203/51. Wniosek ten został złożony do Prezydenta m.st. Warszawy.
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 28 października 2009 r. przekazał powyższy wniosek - według właściwości - do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 21 grudnia 2009 r. uznało swoją niewłaściwość i przekazało sprawę do rozpoznania według właściwości Ministrowi Infrastruktury.
Następnie pismem z 13 sierpnia 2015 r. A. N., G. M., K. S. - jako kurator spadku po H. G., M. C. - jako kurator spadku po E. W., L. W. i S. G. – wystąpili do Prezydenta m.st. Warszawy o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 29 stycznia 2016 r., nr 113/2016, uznał za nieuzasadnione zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przez A. N., G. M., K. S. - jako kurator spadku po H G., M. C. - jako kurator spadku po E. W., L. W. i S. G..
Wnioskiem z 24 lutego 2016 r. P. W. – przedstawiciel zmarłych E. W. i L. W., G. M., A. N. wystąpili do Ministra Infrastruktury i Budownictwa o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r.,
nr MT.VII.2/6730-1/51 oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r., nr GM/TW-20203/51.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1724/16, w pkt 1) zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku A. N., G. M., kuratora spadku po H. G. – K. S., kuratora spadku po E. W. – M. C., kuratora spadku po L. W. – M. C., kuratora spadku po S. G. – M. C. z 13 sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2) stwierdził, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3) wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w kwocie 1000 złotych; w pkt 4) oddalił skargę w pozostałym zakresie; w pkt 5) zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Zaś Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju - po rozpatrzeniu wniosku J. W. o stwierdzenie nieważności decyzji – decyzją z 16 października 2019 r., nr DO3.6611.124.2016.RR, stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r., nr MT.VII.2/6730-1/51 oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r., nr GM/TW-20203/51, w części gruntu stanowiącego obecnie działkę nr 10/5cz. z obrębu 5-03-06 zostały wydane z naruszeniem prawa, w pozostałej części stwierdził ich nieważność.
Po rozpatrzeniu wniosków Prezydenta m.st. Warszawy, G. M., A. M., L. W. – działającego jako przedstawiciel zmarłych E. W. i L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy - Minister Rozwoju, Pracy i Technologii ostateczną decyzją z 18 grudnia 2020 r.,
nr DO3.7611.391.2019.MM, uchylił w całości decyzję Ministra Finansów, Inwestycji
i Rozwoju z 16 października 2019 r., nr DO3.6611.124.2016.RR, oraz jednocześnie stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r., nr MT.VII.2/6730-1/51 oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r., nr GM/TW-20203/51, w części gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...]. z obrębu [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, w pozostałej części stwierdził ich nieważność.
Następnie pismem z 21 stycznia 2021 r. Prezydent m.st. Warszawy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 grudnia 2020 r., nr DO3.7611.391.2019.MM - która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 546/21.
Natomiast A. N., G. M., M. C. - jako kurator spadku po E. W., L. W., S. G., P. W. - jako przedstawiciel zmarłych E. W. i L. W. oraz jako przedstawiciel osobisty R. G. pismem z 6 września 2022 r. złożyli - w trybie art. 37 k.p.a. - do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie ponaglenie w prowadzeniu postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy dotyczące rozpoznania wniosku z 14 lutego 1949 r. w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem
z 27 września 2022 r., nr KOC/5586/Go/22, uznając powyższe ponaglenie za zażalenie, stwierdziło, że jest ono nieuzasadnione. Dodało, że do czasu rozpoznania przez WSA w Warszawie skargi zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 546/21 oraz zwrotu akt do niej przekazanych - nie jest możliwe prowadzenie postępowania zmierzającego do rozpatrzenia wniosku dekretowego, zatem Prezydent m.st. Warszawy nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości.
Pismem z 7 września 2022 r. A. N., G. M., M. C. - jako kurator spadku po E. W., L. W., S. G., P. W. - jako przedstawiciel zmarłych E. W. i L. W. oraz jako przedstawiciel osobisty R. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].
Organowi zarzucili naruszenie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1
i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego z 12 lutego 1949 r.
W związku z tym wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi m. st. Warszawy miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek z 14 lutego 1949 r., rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym, przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz o zasądzanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Podniósł, że w dniu 21 stycznia 2021 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 grudnia 2020 r., nr DO3.7611.391.2019.MM. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 546/21 i dotychczas nie zapadł wyrok w tym postępowaniu. Wskazał także, że Biuro Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy przekazało właściwej jednostce zlecenie opracowania geodezyjnego nieruchomości, polegającego na wykonaniu mapy z rozliczeniem nieruchomości hipotecznej w aktualnych działkach ewidencyjnych. Zaznaczył też, iż nie dysponuje aktami administracyjnymi, w tym oryginałami akt własnościowych, gdyż znajdują się one w Wojewódzkim Sądu Administracyjnego w Warszawie przy sprawie sygn. akt I SA/Wa 546/21.
Do dnia 26 stycznia 2023 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku dekretowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa
w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Sąd zakwalifikował przedmiotową skargę jako skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy, złożyli ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m. st. Warszawy w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku z 14 lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 27 września 2022 r., nr KOC/5586/Go/22, uznając ponaglenie za zażalenie stwierdziło, że jest ono nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.
Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Zatem z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Do przewlekłości postępowania dojdzie w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych i powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce również wtedy, gdy czynności organu będą nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy i nie będą prowadziły do ustalenia jakiejkolwiek istotnej w sprawie okoliczności.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Prezydent dopuścił się bowiem przewlekłego prowadzenia postępowania - gdyż do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z 14 lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej za nieruchomość położoną w Warszawie przy
ul. [...], ozn. hip. nr [...]. Przy czym konieczność ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku dekretowego pojawiła się dopiero od stycznia 2021 r., albowiem dopiero w dniu 29 grudnia 2020 r. została doręczona Prezydentowi m.st. Warszawy ostateczna decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 18 grudnia 2020 r. uchylająca w całości decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 16 października 2019 r. i jednocześnie stwierdzająca, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r. w części gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...]. z obrębu [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, w pozostałej części została stwierdzona ich nieważność.
W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy przy rozpoznawaniu tego wniosku Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.
Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,
a także naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania
w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 października 2000 r., sygn. akt
IV SA 105/00, stwierdził, że: "zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Analizując akta sprawy Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy, aczkolwiek naganne, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Zaznaczyć należy, że ostateczną decyzją z 18 grudnia 2020 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uchylił w całości decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju
z 16 października 2019 r. i jednocześnie stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 listopada 1951 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 24 lipca 1951 r. w części gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...]. z obrębu [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Decyzja ta została doręczona Prezydentowi m.st. Warszawy w dniu 29 grudnia 2020 r. Przy czym decyzja ta nie jest prawomocna, gdyż została skierowana skarga na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która nie została jeszcze rozpoznana. Prezydent zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności poprzez naruszenie przepisów o właściwości (art. 19 i 20 k.p.a.), gdyż przedmiotowy grunt stanowi własność m. st. Warszawy - w związku z czym organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 24 lipca 1951 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że dopiero od stycznia 2021 r. rozpoczął się dla organu bieg terminu do załatwienia sprawy określony w art. 35
§ 3 k.p.a.
Przy czym Prezydent podjął również czynności w celu zakończenia tego postępowania. Jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę Biuro Spraw Dekretowych przekazało właściwej jednostce zlecenie opracowania geodezyjnego nieruchomości, polegającego na wykonaniu mapy z rozliczeniem nieruchomości hipotecznej w aktualnych działkach ewidencyjnych.
Sąd miał również na względzie specyfikę i skomplikowany charakter postępowania dekretowego dotyczącego stanu faktycznego sprzed kilkudziesięciu lat.
Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 k.p.a. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.
Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin dwumiesięczny na rozpoznanie wniosku dekretowego (lub podjęcie innego rozstrzygnięcia np. zawieszenie postępowania) będzie adekwatny i realny.
Oceniając zaistniałą w sprawie przewlekłość jako nierażącą Sąd uznał jednocześnie, że skarga w części dotyczącej przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej jest nieuzasadniona.
Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może"
w treści tego artykułu oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.
Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować stronie skarżącej stratę, jaką poniosła na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organu w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy,
że wymieniony w skardze powód żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej - tj., iż bez zasądzenia sumy pieniężnej nie zostanie zrekompensowane skarżącym bezprawne zachowania organu, które narusza ich prawa jako stron postępowania
w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego z 14 lutego 1949 r. - nie jest wystarczający. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby na tym etapie postępowania administracyjnego prawa skarżących zostały naruszone w stopniu wymagającym zadośćuczynienia finansowego ze strony organ. Należy mieć bowiem na względzie, że dopiero od stycznia 2021 r. zaistniała dla organu konieczność ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku dekretowego. Nie można pominąć przy tym specyfiki
i skomplikowanego charakteru postępowania dekretowego.
Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działania organu jako przewlekłości w rozpoznaniu wniosku dekretowego z 14 lutego 1949 r. nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej - bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją przewlekłości organu. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.
Sąd także zasądził solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 § 1 i 1a i art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw.
z art. 214 § 2 p.p.s.a. - zasądzając kwotę 580 zł (100 zł - wpis, 480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło