I SAB/Wa 317/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. N.T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...] " działka ewidencyjna nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. N. - T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na nie rozstrzygnięciu przez organ kwestii odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r., nr 50, poz. 279), położoną przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 27 października 1948 r., dawny właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. złożył wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej odnośnie części dawnej nieruchomości hipotecznej nr hip. "[...]" i "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] rozpatrzyło wniosek odwoławczy od orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1964 roku, którym odmówiono R. T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu i stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia. Skarżący zauważył, że na skutek wydanych decyzji działki nr [...] z obrębu [...] zostały przekazane spadkobiercom dawnego właściciela aktami notarialnymi i w chwili obecnej po przekształceniu użytkowania wieczystego stanowią ich własność. Natomiast wniosek nie został rozpoznany w całości, bowiem nie odniesiono się do kwestii odszkodowawczych przysługujących spadkobiercom w zakresie części działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni łącznej [...] m2 zajętej pod ulicę [...] oraz działki nr [...], na której znajduje się stacja trafo. M. N. dodał również, że pomimo przekazania akt administracyjnych celem dalszego prowadzenia do wydziału zajmującego się odszkodowaniami w dniu 22 lutego 2012 r., do dnia wniesienia skargi postępowanie nie zostało zakończone. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r., jego pełnomocnik wezwał organ do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania za grunty nie zwrócone w naturze. Jednak pismo to pozostało bez odpowiedzi. Skarżący poinformował również, że wniósł do Wojewody [...] zażalenie na nie załatwienie w terminie sprawy, które dotąd nie zostało rozpoznane. Reasumując skarżący zauważył, że sprawa toczy się już bardzo długo, a organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie przystąpił do jej zakończenia w terminach określonych w k.p.a., a zwłoka w załatwieniu sprawy nie jest uzasadniona. Podkreślić również należy, że na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż popiera skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności Prezydenta W. co do przyznania odszkodowania za działkę nr [...] i oświadcza, iż cofa skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności co do przyznania odszkodowania odnośnie działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi M. N. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku zgłoszonego w kwestii odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r., nr 50, poz. 279), położoną przy ul. [...] w W. We wniosku, który zainicjował niniejsze postępowanie z dnia 27 grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania wskazano, że dotyczy on gruntu oznaczonego jako nieruchomość położona przy ul. [...] o powierzchni [...] m2. W skierowanym do Prezydenta W. piśmie z dnia 10 maja 2009 r., skarżący sprecyzował, iż wnosi o rozpoznanie wniosku o odszkodowanie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). W tym miejscu należy zauważyć, że jak słusznie podnosi skarżący kwestia rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest uzależniona od wyniku innego postępowania prowadzonego w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego z dnia 27 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej – obecnie użytkowania wieczystego. Ustanowienie użytkowania wieczystego powoduje bowiem, iż kwestia odszkodowania staje się bezprzedmiotowa i odwrotnie negatywne rozpoznanie wniosku dekretowego otwiera stronie drogę do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w trybie administracyjnoprawnym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1964 r., wydane na postawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (DZ. U. nr 50, poz. 279 ze zm.) zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r., sygn. akt [...]. Powyższe spowodowało, że na nowo "odżywa" kwestia rozpoznania przez właściwy organ wniosku o przyznanie własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). Skutkiem powyższego Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej dz. ew. nr [...] z obrębu [....], odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz stwierdził swoją niewłaściwość odnośnie gruntu o pow. [...] m2 stanowiącego cz. dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Kolejną decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Prezydent W. orzekł o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego do dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz stwierdził swoją niewłaściwość odnośnie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 października 1948 r. w części dotyczącej gruntu o pow. [...] m2 wchodzącego w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Z powyższych rozstrzygnięć wynika, że do rozpatrzenia pozostał wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do tej części nieruchomości ozn. hip. jako "[...] " oraz "[...]", która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. W tym miejscu wskazać należy, że na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż popiera skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności Prezydenta W. co do przyznania odszkodowania za działkę nr [...] i oświadczył, iż cofa skargę co do przyznania odszkodowania odnośnie działki nr [...]. Z uwagi na złożenie przez skarżącego na rozprawie oświadczenia o cofnięciu skargi co do działki nr [...], Sąd zastosował przepis art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 2700) – dalej jako p.p.s.a., który stanowi, iż skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Sąd uznał, iż w realiach niniejszej sprawy w nie zachodzą w okoliczności, które czyniłyby cofnięcie skargi niedopuszczalnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 3 sentencji wyroku. W świetle powołanych okoliczności do zbadania pozostaje zatem jedynie kwestia bezczynności Prezydenta W. w zakresie wniosku o przyznanie odszkodowania z działkę nr [...], gdyż jak wskazano wcześniej wydając w tym zakresie wcześniej orzeczenie o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego, organ otworzył stronie możliwość rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Realną datą od której należy oceniać działania organu pod kątem bezczynności, co do działki nr [...], jest wydanie przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. co spowodowało rozpoczęcie biegu terminu dla rozpoznania wniosku o odszkodowanie w tym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent W. nie wydał decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość odnośnie działki nr [...]. W sposób oczywisty stanowi to naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.), jak również przepisu art. 36 § 1 k.p.a., który stanowi, że o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ jedynie w piśmie z dnia 7 sierpnia 2012 r. nr [...] poinformował stronę, że sprawa odszkodowania zostanie rozpoznania w terminie 2 miesięcy od zakończenia postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego. Pouczenie to było o tyle mylące, że jak wskazano wcześniej postępowanie – co do działki nr [...] – zostało zakończone poprzez wydanie przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje nie tylko w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., ale również podważa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Ponadto uznać należy, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby bezczynność organu była usprawiedliwiona jakąkolwiek niezależną od organu przeszkodą, która w sposób obiektywny uniemożliwiałaby wcześniejsze rozpoznanie wniosku o odszkodowanie. Skutkuje to wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy należy jednak stwierdzić, że zwłoka Prezydenta W. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu, a jak wskazano wyżej z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wpłynięcia wniosku skarżących, do dnia wyrokowania organ podejmował czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia, w tym prowadził postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy p.p.s.a.