I SAB/Wa 320/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi E. T., A. G., W. Z., I. F., R. F. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia oddala skargę. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Skarżący [...] pismem z [...] marca 2017 r. złożyli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r., nr [...]. Zarzucili organowi naruszenie art. 8, 9, 12 kpa, art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 kpa oraz art. 97 § 2 kpa. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w niniejszej sprawie w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że 19 czerwca 2012 r. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r., nr [...]. W dniu [...] marca 2013 r. organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach nieruchomości położonej przy ul. [...], ul. [...], tj.: [...]. Organ zobowiązał także skarżących do podjęcia stosownych działań służących ustaleniu następstwa prawnego po tych osobach. Skarżący podali, że wykonali zobowiązane nałożone przez organ i przedłożyli stosowne dokumenty, tj.: odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ustanowienia kuratora spadku po A.S. oraz odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ustanowienia kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu: [...]. Ustalono więc następstwo prawne po współwłaścicielach nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ul. [...], nr hip. [...], a w konsekwencji krąg osób zainteresowanych przedmiotowym postępowaniem oraz ustalono prawidłową reprezentację występujących w nim stron. Wobec czego, w ocenie skarżących, usunięto okoliczności skutkujące zawieszeniem przez organ postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący podali, że złożyli wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, który nie został merytorycznie rozpoznany. Wobec braku reakcji organu, pismem z [...] września 2016 r. wnieśli o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Wniosek ten nie został merytorycznie rozpoznany przez organ. Następnie [...] grudnia 2016 r., na podstawie art. 37 § 1 kpa, wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Także w kwestii tego pisma organ nie zajął merytorycznego stanowiska. Skarżący podnieśli, że obowiązujące przepisy nakładają na organ obowiązek załatwienia sprawy w określonych terminach i informowanie stron postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Zawiadomienie to winno zawierać przyczyny zwłoki oraz wskazywać nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa). W niniejszym przypadku od złożenia wniosku minęło już 4 lata i 9 miesięcy, a od postanowienia o zawieszeniu postępowania prawie 4 lata. Skarżący podali, że ani razu nie poinformowano ich o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. W ocenie skarżących organ dopuszcza się rażącej zwłoki w załatwieniu przedmiotowej sprawy. Ponadto, organ swoim zaniechaniem narusza zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 kpa), zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron i pozostałych uczestników postępowania (art. 9 kpa) oraz zasadę szybkości postępowania (art. 1 2 kpa). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z [...] marca 2013 r., nr [...] zawiesiło postępowanie w sprawie. Kolegium podniosło, że zgodnie z petitum skargi, dotyczy ona bezczynności w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego, nie zaś rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. W konsekwencji skarga podlega oddaleniu, albowiem zgodnie z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Z ostrożności procesowej Kolegium podniosło, iż nieprawdziwe jest twierdzenie skarżących, jakoby nie byli oni zawiadomieni o przyczynach przedłużenia rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Pismem z [...] października 2016 r. Kolegium zwróciło się do Sądu opiekuńczego o informację, czy zostało lub zostanie wszczęte postępowanie w sprawie zmiany postanowienia o ustanowieniu kuratora dla uczestników nieznanych z miejsca pobytu - w związku z twierdzeniami samych wnioskodawców, iż dwie uczestniczki (dla których ustanowiono kuratora) "niewątpliwie zmarły". Pismo to zostało wysłane do wiadomości pełnomocnika skarżących, podobnie jak kolejne pisma obejmujące wypożyczenie akt do prokuratury, ponaglenie do sądu opiekuńczego oraz udzielenie wyjaśnień sądowi opiekuńczemu. Przed dokonaniem oceny przez sąd opiekuńczy w zakresie przesłanek zmiany postanowienia i ustanowieniu kuratora brak było podstaw do rozpatrzenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Skierowanie rozstrzygnięcia do wadliwie ustanowionego kuratora skutkowałoby nieważnością decyzji bądź zaistnieniem podstawy do wznowienia postępowania. W ocenie Kolegium zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione, przy czym pełnomocnik skarżących w ogóle nie odnosi się do czynności podejmowanych przez Kolegium po złożeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucili organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Jednocześnie wnieśli o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu ( art. 36 § 2 kpa). Organ administracji pozostaje w bezczynności, gdy w prawnie ustalonym terminie nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie innego aktu. Należy podkreślić, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Jak wynika z akt niniejszej sprawy postanowieniem z [...] marca 2013 r. Kolegium zawiesiło postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej [...] przy ul. [...], do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach nieruchomości i zobowiązało pełnomocników skarżących do podjęcia stosownych działań służących ustaleniu tego następstwa. Pismem z [...] sierpnia 2016 r. skarżący wystąpili do Kolegium z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania, który dotychczas nie został rozpatrzony. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 103 kpa zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to zatem także terminów załatwienia sprawy (art.35-36 kpa). Niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możność powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia. Nie jest natomiast możliwe skuteczne wniesienie skargi na bezczynność (lub przewlekłość) dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Wprawdzie w uzasadnieniu niniejszej skargi skarżący wskazują na zawieszenie postępowania i złożony wniosek o jego podjęcie, to jednakże zarzucają Kolegium bezczynność w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r. i domagają się wydania decyzji w tej sprawie. Skarżący nie zarzucają Kolegium bezczynności w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i nie żądają zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Należy zauważyć, że skarga była sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. W imieniu skarżących ustanowiło się w sprawie dwóch adwokatów. Wobec tego nie sposób uznać, że profesjonalni pełnomocnicy nie są świadomi sformułowania żądania skargi. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie orzekania. W dniu wyrokowania postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1950 r. było zawieszone od 7 marca 2013 r., a więc jeszcze przed wniesieniem niniejszej skargi. Z przyczyn wyżej omówionych brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa.