I SAB/Wa 323/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Marta Kołtun- Kulik Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. pismem z dnia 6 lipca 2012 r. – działając przez pełnomocnika adwokata R. N. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], oznaczoną hip.[...], dz. Nr[...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy[...], zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 10 czerwca 2011 roku. Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania, pomimo pism monitujących, przedłużającego się milczenia organu, jak również braku rozstrzygnięcia sprawy w ustawowym terminie, w dniu 15 listopada 2011 r., skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] w trybie art. 37 kpa z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Zażalenie to zostało uwzględnione i postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy czteromiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia wniesienia skargi rozstrzygnięcie w sprawie nie zostało jednak wydane, co w ocenie skarżącej świadczy bezspornie o przewlekle prowadzonym postępowaniu, jak również lekceważeniu przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa. Prowadzone przed Prezydentem W. postępowanie odszkodowawcze zainicjowane zostało wnioskiem następcy prawnego dawnych właścicieli nieruchomości i toczy się w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). Organ podkreślił, że pismem z dnia 7 września 2012 r. pełnomocnik strony został poinformowany, że ze względu na konieczność zebrania całości dokumentacji nie było możliwości rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Jednocześnie organ wskazał, że jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 października 2012 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 6 lipca 2012 r. wynika, że od dnia złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. do dnia wyrokowania organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały niezwykle opieszale. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął dopiero w dniu 18 sierpnia 2011 r., kiedy to zwrócił się do podległych sobie jednostek w Delegaturze [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami nieruchomości hipotecznej. W związku z nieuzyskaniem przez organ akt własnościowych nieruchomości, pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 21 września 2011 r. poinformował organ, o miejscu przechowywania akt własnościowych tj. Archiwum Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w W. Organ zwrócił się jednak o nie dopiero w dniu 19 grudnia 2011 roku. Również dopiero w miesiącu grudniu 2011 r. Prezydent podjął dalsze kroki mające na celu pozyskanie dokumentacji związanej z przedmiotową nieruchomością. Pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. Prezydent powiadomił z kolei adwokata R. N. o działaniach podjętych w sprawie oraz przeszkodach prawnych uniemożliwiających jej zakończenie. W dniu 8 lutego 2012 r. Prezydent W. otrzymał postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] uznające zażalenie skarżącej za zasadne i wyznaczające mu czteromiesięczny termin na załatwienie sprawy. Terminu tego Prezydent jednak nie dotrzymał. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że organ podjął kolejne kroki mające na celu zgromadzenie dokumentacji potrzebnej do zakończenia postępowania - o czym świadczą chociażby dowody przedłożone przez pełnomocnika organu radcę prawnego B. D. na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. Jednakże podkreślić należy, iż działania te podjęte zostały przez Prezydenta dopiero po dniu 6 lipca 2012 r. tj. złożeniu przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawą. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.