I SAB/Wa 326/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. ze skarg Z. P. i I. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosków o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako [...] hip. nr [...] dz. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz każdej ze skarżących Z. P. i I. B. kwoty po 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 2 października 2013 r. Z. P. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Pismem z dnia 14 października 2013 r. Prezydent [...] zwrócił się do Urzędu [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. W odpowiedzi pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. poinformowano, że żądane akta zostały przesłane do Wydziału [...] przy piśmie z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...]. Pismami z dnia 6 maja 2014 r. do wniosku Z. P. przyłączyli się P. K. i L. A. Natomiast pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. do wniosku Z. P. przyłączyła się I. B. i wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...]. Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. organ zwrócił się do Urzędu [...] o przesłanie informacji z ewidencji gruntów. Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. Z. P. wniosła o wyłączenie i rozpoznanie w odrębnym postępowaniu sprawy dotyczącej części ww. nieruchomości, obejmującej działki ew. o dawnych nr: [...]. Z analogicznym wnioskiem wystąpiła I. B. pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. organ zwrócił się do Urzędu [...] o przekazanie akt własnościowych nieruchomości z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład. Pismem z dnia 19 lutego 2015 r. Z. P., a pismem z dnia 26 lutego 2015 r. I. B. złożyły do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosków o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...]. Ze skargami na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...] wystąpiły Z. P. i I. B. Skarżące podniosły, że bezczynność Prezydenta [...] jest oczywista, bowiem w sprawie upłynęły wszystkie ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ, w tym również sprawy szczególnie skomplikowanej. Co istotne do chwili obecnej organ nie poinformował skarżących o nowym terminie załatwienia sprawy i o ewentualnych przyczynach zwłoki. Odpowiadając na skargi pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. Prezydent [...] wniósł o ich oddalenie podnosząc, że pełnomocnicy wnioskodawczyń zostali poinformowani, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zgromadzenia całości dokumentacji rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie nastąpi w przewidywanym terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r. Organ podniósł również, że pismem z 18 lutego 2015 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przekazanie kompletu akt dotyczących nieruchomości wraz z mapą z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych nieruchomości. Na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy zainicjowane skargami Z. P. i I. B. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SAB/Wa 326/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest, iż Prezydent nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosków o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako [...]. Wniosek Z. P. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...] wpłynął do organu w dniu 2 października 2013 r. Jednocześnie z wioskami o odszkodowanie za ww. nieruchomość wystąpili w dniu 6 maja 2014 r. P. K. i L. A., a w dniu 2 czerwca 2014 r. I. B. Zatem od momentu wpływu do organu tych wniosków rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 kpa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu ponad roku od złożenia opisanych wniosków, Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego ww. wnioskami i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszych skarg na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosków o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia wniosków odszkodowawczych jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, natomiast odszukanie akt własnościowych nieruchomości okazało się utrudnione. Ponadto na uwadze należy mieć, iż postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] są postępowaniami skomplikowanymi, a ustalenie stron i złożonego stanu prawnego nieruchomości czasochłonne. Jednocześnie pismem z dnia 18 lutego 2015 r. organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa poprzez udzielenie stronom informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazanie nowego terminu zakończenia postępowania do dnia 31 sierpnia 2015 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a.