I SAB/Wa 329/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi B. R., E. S., H. C. oraz D. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku B. R., E. S., H. C. oraz D. L. z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną jako część osady właściańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] dz. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. R., E. S., H. C. oraz D. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. R., E. S., H. C. i D. L. pismem z dnia 26 lutego 2015 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] dz. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze zostało zainicjowane w dniu [...] stycznia 2014 r. Podniesiono, że wobec nierozpoznania wniosku skarżących w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego wniesione zostało zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie rozpoznania powyższego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia Zdaniem skarżących skarga na bezczynność jest zasadna, gdyż termin ten upłynął bezskutecznie, a Prezydent nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania, naruszając tym zasadę zaufania do organu administracji, jak również zasadę szybkości postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie niezbędne jest zebranie dowodów czy poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. Wskazał, że pismami z dnia [...] lipca 2014 r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich oraz do Delegatury BGN w M. z prośbą o informacje kiedy przejęto pod inwestycje teren przedmiotowej nieruchomości, która do dnia dzisiejszego pozostała bez odpowiedzi. Jednocześnie podniósł, że skarżący, pismami z dnia [...] kwietnia 2015 r., zostali poinformowani o przyczynie niedotrzymania terminu zakończenia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę [...] oraz, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia [...] września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga B. R., E. S., H. C. i D. L. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek skarżących o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] dz. nr [...] wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2014 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Prezydent [...] nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku B. R., E. S., H. C. i D. L. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w toku tego postępowania organ zwrócił się jedynie do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w W. oraz do Zarządu Dróg Miejskich w W. (vide: pisma z dnia [...] lipca 2014 r.). Natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. poinformował skarżących o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia [...] stycznia 2015 r. Kolejne takie wystąpienie miało miejsce przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., w którym poinformował, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia [...] września 2015 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższe czynności organ uczynił w konsekwencji wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy oraz skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty ich wpływu (tj. zażalenia – [...] maja 2014 r. i skargi – [...] luty 2015 r. oraz daty pism organu – [...] sierpnia 2014 r. i [...] kwietnia 2015 r.). Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu [...] stycznia 2014 r. Organ wskazał także dodatkowy termin zakończenia postępowania ([...] września 2015 r.) - stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, choć uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 1 powołanej ustawy.