I SAB/Wa 33/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S., W. W. i A. M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. S., W. W. i A. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2019 r. M. S., W. W. i A. M. złożyły skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] . Powołaną decyzją Prezydent [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] . Skarżące zarzuciły Wojewodzie [...] naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji pomimo upływu 10 miesięcy od wniesienia odwołania oraz art. 36 § 2 k.p.a. poprzez niewypełnienie obowiązku powiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie oraz niewyznaczenie nowego terminu jej załatwienia. Wobec powyższego, wniosły o zobowiązanie Wojewody [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu wyroku, zasądzenie kosztów postępowania, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...] , rozpoznał odwołanie i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] . W piśmie procesowym z [...] marca 2019 r. skarżące wskazały, że w związku z wydaniem decyzji z [...] lutego 2019 r., nr [...] , modyfikują żądanie skargi w ten sposób, że wnoszą o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje art. 35 § 3 k.p.a. (jeden miesiąc) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po ponad sześciu miesiącach od daty wpływu odwołania do Wojewody [...] ([...] lipca 2018 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu. Jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] rozpoznał odwołanie wydając decyzję z [...] lutego 2019 r., nr [...]. Wydanie decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] (punkt 2 sentencji wyroku). Oceniając natomiast charakter bezczynności Wojewody [...], wskazać należy, że z akt administracyjnych wynika, iż otrzymał on odwołanie [...] lipca 2018 r. Następnie, dopiero po dwóch miesiącach, pismem z [...] września 2018 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt postępowania oraz poinformował strony postępowania, że sprawa zostanie rozpatrzona niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch miesięcy po nadesłaniu przez organ pierwszej instancji akt przedmiotowej sprawy. Wojewoda otrzymał akta [...] października 2018 r. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ pierwszej instancji przekazał Wojewodzie akta postępowania w dniu [...] października 2018 r., a organ drugiej instancji wydał decyzję kończącą postępowanie odwoławcze w dniu [...] lutego 2019 r., Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji). Działanie Wojewody niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez organ odwoławczy maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ po otrzymaniu odwołania, dopiero po ponad dwóch miesiącach wezwał Prezydenta do nadesłania akt administracyjnych, a ponadto po ich otrzymaniu rozpatrywał odwołanie prawie cztery miesiące, nie podejmując przy tym żadnych czynności merytorycznych w sprawie i nie gromadząc nowych dowodów. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny na podstawie powołanego przepisu jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kpa. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, gdyż organ rozpoznał odwołanie i wydał decyzję kończącą postępowanie. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 sentencji wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 4 p.p.s.a.