I SAB/Wa 331/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi W.G., W.G. i D.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 14 października 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. jako nieruchomość hip. "[...]" [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W.G., W.G. i D.K. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.G., W.G., D.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 16 października 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość hipoteczną oznaczoną jako "[...]", rej. hip. [...] przy ul. [...], przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisu art. 35 § 1-3 i § 5 Kpa polegające na niezałatwieniu sprawy najdalej w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to konieczne i uzasadnione. W skardze wnieśli o: 1) stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w zakresie wniosku z dnia 16 października 2013 r. o ustalenie, w trybie przepisu art. 215 ugn, odszkodowania za przedmiotową nieruchomość; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu ma rażący charakter; 3) zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym; 5) zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że na skutek zażalenia skarżących z dnia 27 listopada 2013 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 30 kwietnia 2014 r. Pomimo wskazania przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, sprawa nie została rozpoznana. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone i nic nie stało na przeszkodzie wydaniu decyzji administracyjnej. Pomimo upływu ustawowych terminów do rozpoznania sprawy z przepisu art. 35 § 1-3 Kpa, do dnia sporządzenia skargi, czyli do dnia 6 maja 2014 r. postępowanie jest prowadzone w dalszym ciągu, a organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, nie podał również kolejnych przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz przede wszystkim, nie wydał decyzji w sprawie. W ocenie skarżących, bezczynność organu ma miejsce zaraz po upływie ustawowych terminów do załatwienia sprawy lub upływie dodatkowych terminów wskazanych w trybie przepisu art. 36 § 1 Kpa. Przyczyny uchybienia przez organ wskazanych terminów, jak i stopień aktywności organu podczas prowadzonego postępowania, które nie zostało jednak zakończone są w tym przypadku bez znaczenia dla uznania bezczynności organu. W szczególności bez znaczenia dla stwierdzenia bezczynności jest zawinienie lub nie przez obowiązany organ, który to organ przy załatwianiu wniesionej sprawy winien przede wszystkim kierować się obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi i normami kompetencyjnymi. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Dla skarżących niezrozumiałym jest uporczywe prowadzenie (tylko formalne, gdyż żadne czynności dowodowe nie zostały podjęte) przez organ postępowania przy równoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości [...] i w konsekwencji ustaleniu odszkodowania za utraconą nieruchomość. Do dnia sporządzenia niniejszej skargi czyli do dnia 6 maja 2014 r., ani skarżący, ani pełnomocnik skarżących nie otrzymali żadnych dalszych informacji od obowiązanego w tym zakresie organu. Pisma otrzymane w przedmiotowej sprawie od zobowiązanego organu w żaden sposób nie mogą stanowić w świetle przepisu art. 35 § 5 Kpa usprawiedliwienia dla bezczynności organu. Skarżący wskazali, że organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie, liczonym od dnia złożenia wniosku, czyli od dnia 16 października 2013 r. (data pieczęci wpływu wniosku z dnia 16 października 2013 roku). Brak odpowiedzi na złożone zażalenie oraz nie przekazanie akt postępowania administracyjnego niewątpliwie stanowi stan bezczynności organu pierwszej instancji. W ocenie skarżących takie postępowanie organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 Kpa. Ponadto podważa ono także wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów. Zatem wniosek o stwierdzenie bezczynności o charakterze rażącym jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi oraz nie wyraził zgody na rozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami badanymi w postępowaniu odszkodowawczym są określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. W celu ustalenia powyższego pismami z dnia 10 czerwca 2014 r. wystąpiono ponownie do Archiwum Państwowego W. oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...]. Pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest to, że wniosek W.G., W.G. i D.K. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] Prezydent W. otrzymał w dniu 16 października 2013 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu pozostawania w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 16 października 2013 r. złożyli organowi wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Już po upływie ponad miesiąca skarżący wnieśli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismami z dnia 28 stycznia 2014 r. Prezydent W.: 1) zwrócił się do jednostki organizacyjnej Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych nieruchomości; 2) skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące o przyczynach nierozpatrzenia sprawy w terminie z art. 35 Kpa i jednocześnie na podstawie art. 36 § 1 Kpa poinformował, że rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie do 31 maja 2014 r.; 3) przekazał Wojewodzie [...] rozpatrującemu zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz informację o stanie sprawy. Następnie organ - po wyznaczeniu przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] dodatkowego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie oraz po uzyskaniu akt nieruchomości w dniu 19 lutego 2014 r. (pismo z dnia 19 lutego 2014 r., nr [...]) – podjął czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy o odszkodowanie. Pismami z dnia 24 lutego 2014 r. Prezydent W.: 1) wystąpił do właściwej w sprawach geodezji i katastru jednostki organizacyjnej Urzędu W. o udzielenie informacji z rejestru gruntów oraz nadesłanie fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości: 2) wystąpił do dyrektora Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji na temat przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w Ogólnym Planie Zabudowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. lub innych zatwierdzonych planów szczegółowych. Następnie pismami z dnia 10 czerwca 2014 r. organ: 1) wystąpił do jednostki organizacyjnej właściwej w sprawach architektury i budownictwa Urzędu W. o informacje na temat realizowanych na gruncie inwestycji oraz o przesłanie kserokopii dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność; 2) ponownie wystąpił do dyrektora Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji na temat przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w Ogólnym Planie Zabudowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. lub innych zatwierdzonych planów szczegółowych; 3) skierował do pełnomocnika stron postępowania informację o nowym terminie załatwienia sprawy (do dnia 31 października 2014 r.) oraz poinformował o stanie sprawy i przyczynach niedotrzymania terminu załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, że Prezydent W. nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek pozbawienia J.Z. i następców prawnych A.G. faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa – dwukrotnie skierował do stron zawiadomienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Wobec tego nie można postawić organowi zarzutu rażącej bezczynności. Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu 2 miesięcy na załatwienie sprawy – jak tego domagają się skarżący – byłoby nieuzasadnione, gdyby okazało się (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), że zajdzie potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).