I SAB/Wa 334/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 14 marca 1990 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonej nr hip. [...] dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej K.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ulicy [...] nr hip. [...] dz. [...] (stanowiącą obecnie działki ewid. nr [...] i [...] w obr. [...]), objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z akt sprawy wynika, że B. K. – matka skarżącej, pismami z dnia 13 października 2008 r. oraz 9 marca 2010 r. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] nr hip. [...] dz. [...]. W aktach sprawy znajduje się także pismo K. K. z dnia 14 marca 1990 r., stanowiące także podanie o wypłatę odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość traktowane przez organ administracji jako wniosek pochodzący od B. K. Z uwagi na nierozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy (pomimo gromadzonej w latach 1992-1994 i w 2010 r. dokumentacji), po śmierci matki, K. K. wnioskiem z dnia 10 maja 2011 r. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za w/w nieruchomość. W dniu 14 listopada 2011 r. Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. w Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących przejęcia nieruchomości przy dawnej ulicy [...] nr hip. [...] dz. [...], pod inwestycję – [...] przy ul. [...] i [...] – w szczególności decyzji lokalizacyjnych. Wobec braku podejmowania przez Prezydenta W. czynności zmierzających do zakończenia postępowania, K. K. pismem z dnia 27 marca 2012 r. wystąpiła z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższej instancji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia rozstrzygnięcia. W związku z dalszym niezałatwieniem sprawy odszkodowawczej przez Prezydenta W., B. K. wystąpiła do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że w chwili obecnej trwa analiza dokumentacji pod kątem określenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia obie przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), umożliwiające przyznanie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia 14 marca 1990 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. niewątpliwie nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek o odszkodowanie z dnia 14 marca 1990 r. za opisaną wyżej nieruchomość [...] jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, również tego wyznaczonego przez Wojewodę [...]. W ciągu ostatnich niespełna 20 lat organ tylko dwukrotnie wystąpił (w 2010 i 2011 r.) o dokumentację niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet w następstwie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent nie podjął żadnych działań ukierunkowanych na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., można zarzucić organowi brak aktywności i długotrwałe prowadzenie postępowania, co oznacza konieczność orzeczenia rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.