I SAB/Wa 335/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku B. K. i J. G. z dnia [...] listopada 1998 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 9 lipca 2012 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku B. K. i J. G. z dnia [...] listopada 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ kilkakrotnie wyznaczał terminy końcowe do załatwienia sprawy, których nigdy nie dochował, co powoduje bezczynność organu i w pełni uzasadnia niniejszą skargę. Ponadto materiał dowodowy w sprawie nie uległ zmianie od szeregu lat. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że Wojewoda [....] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uznał wniesione w przedmiotowej sprawie zażalenie za nieuzasadnione. Jednocześnie podniósł, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Przy czym ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. W sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem B. K. i J. G. z dnia [...] listopada 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Organ podjął czynności w sprawie dopiero w 2004 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2005 r. wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądania zawartego w powyższym wniosku, co też uczynili pismem z dnia 14 marca 2005 r. Pismem z dnia 11 października 2005 r. organ poinformował strony o terminie załatwienia sprawy do końca I kwartału 2006 r. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, do połowy 2008 r. Prezydent nie dokonał w sprawie żadnych czynności, które prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Prezydent zawiesił postępowanie do czasu ustalenia spadkobierców J. K. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. W wyniku niewywiązania się organu z załatwienia sprawy w ustawowym terminie wynikającym z powołanych przepisów wnioskodawcy wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Wojewoda postanowieniem [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za przedwczesne, gdyż organ I instancji pismem z dnia 18 lutego 2010 r. poinformował strony o terminie zakończenia sprawy do dnia 31 lipca 2010 r. Następnie Prezydent postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat [...] prawa własności części gruntu położonego w W. zajętego pod drogę publiczną ul. [..], w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość. Przy czym organ powiadomił strony, że sprawa zostanie zakończona w terminie 2 miesięcy od otrzymania wskazanej decyzji Wojewody (informację taką strony otrzymały również przy wcześniejszym piśmie z dnia 14 lutego 2011 r.). Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Przy piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia 13 marca 2012 r. zostały do organu I instancji zwrócone akta sprawy. Wobec powyższego zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania, przy czym od zwrotu akt do organu I instancji, tj. od dnia 13 marca 2012 r. organ ten praktycznie nie poczynił żadnych kroków w celu szybkiego zakończenia sprawy. Wystosował jedynie do stron pismo z dnia 12 czerwca 2012 r., w którym poinformował, że decyzja w przedmiotowej sprawie miała zostać wydana w terminie do dnia 31 października 2012 r. Przedstawiona sytuacja dowodzi, że pomimo, iż wszczęte 14 lat temu postępowanie administracyjne nie zostało zakończone, organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje działań w celu jej zakończenia. Zważyć również trzeba, iż do Sądu nie wpłynęło rozstrzygnięcie organu lub też inne pismo dotyczące informacji zawartej w odpowiedzi na skargę o potrzebie dokonania analizy materiału dowodowego oraz wykonaniu operatu szacunkowego, a wniesiona do Sądu skarga na bezczynność nie upoważniała organu do zaniechania podejmowania czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania wniosku. Wnioskodawcy od 2003 r. do momentu wniesienia skargi wielokrotnie podnosili kwestię potrzeby jak najszybszego zakończenia postępowania. W ocenie Sądu przedstawiony sposób prowadzenia niniejszego postępowania przez organ rażąco narusza ustawowe terminy określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa. Złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest bowiem zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że rozpatrywana skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona, zaś zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż organ uchybił w sposób rażący terminom załatwienia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.