I SAB/Wa 337/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Piotr Przybysz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. M. z [...] r. o odszkodowanie za grunt położony w W. przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w Dzielnicy U. u zbiegu ulic [...] i [...], stanowiącą część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 zajętą pod drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie otrzymano prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1643/13 wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Prezydent podniósł, że ww. wyrokiem oddalono skargę Prezydenta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. uchylającą decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania skarżącemu w niniejszej sprawie. Prezydent wskazał, że po zwrocie przedmiotowych akt podejmie czynności mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego w celu wydania decyzji rozstrzygającej o wniosku M. M. Jednocześnie organ zauważył, że przedmiotowa część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 stanowi wydzieloną działkę nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], zajętej pod ul. [...]. Ponadto Prezydent wskazał, że zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie zostało rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącego o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w Dzielnicy U. u zbiegu ulic [...] i [...], stanowiącą część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozprawy organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że brak rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, co jest bezsporne, wynika z oddalenia skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. uchylającą decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. prawomocnym z dniem 20 maja 2014 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1643/13. Jednocześnie ww. wyrok, którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, jak również materiał zgromadzony w sprawie, wskazują, że wnioskiem o odszkodowanie objęta byłą część działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 tj. wydzielona działka nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], a zajęta pod ul. [...]. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała charakteru rażącego. Należy zauważyć, że możliwość dokonywania oceny charakteru bezczynności możliwa jest dopiero od 17 maja 2011 r., tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Tymczasem w tej dacie postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone na mocy prawomocnego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dopiero w dniu [...] r. Prezydent m.st. Warszawy podjął zawieszone postępowanie postanowieniem nr [...]. Powyższe oznacza, że organ pozostawał w usprawiedliwionej zwłoce w rozpoznawaniu sprawy do dnia [...] r. Pomiędzy tą datą, a datą wydania decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r., która następnie została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., której kontrola zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1643/13, organ gromadził materiał dowodowy w sprawie. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.