I SAB/Wa 338/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-14

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która ma przyznaną rentę z ZUS, ale odmawia jej odbioru, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący, mimo twierdzeń o braku środków do życia, posiada przyznaną rentę z ZUS, której dobrowolnie nie odbiera, a zgromadzone z tego tytułu środki są znaczące. Brak obiektywnych przeszkód uniemożliwiających pobieranie należnego świadczenia wyklucza przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia jako strona w sprawie z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o pomoc materialną. Jednocześnie zwrócił się do WSA w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący twierdził, że jest bez środków do życia, nie posiada majątku ani dochodów. Sąd ustalił jednak, że skarżący ma przyznaną rentę z ZUS, której dobrowolnie nie odbiera, a zgromadzone z tego tytułu środki są znaczne.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdzono automatyczne zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o pomoc materialną postanawia: odmówić przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Sądu przez M. S. skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o pomoc materialną, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k- [...]). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. podał, że jest bez środków do życia, nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, ponadto jest bezrobotny nie ma prawa do zasiłku. Oświadczył, że zamieszkuje sam. Nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2. W tym miejscu zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy, a w szczególności z kopii pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wynika, że M. S. jest uprawniony do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. M. S. odmawia przyjęcia powyższej kwoty, jak i bieżących świadczeń twierdząc, że renta została mu przyznana "bezprawie". Łącznie zgromadzone z tego tytułu środki wynoszą około [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że przedstawiona przez M. S. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Zauważyć należy, że prawo pomocy ma służyć osobom, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację nie są w stanie w sposób oczywisty zarówno opłacić kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika z wyboru. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różnorodne – brak jakiegokolwiek dochodu lub uzyskiwane bardzo niskie dochody, trudna sytuacja osobista wpływająca na sytuację majątkową ubiegającego się o taką pomoc. Tymczasem skarżący wbrew wcześniejszym twierdzeniom, iż nie uzyskuje żadnego dochodu i jest bez środków do życia, ma przyznaną przez ZUS rentę, której z własnej woli i wyboru nie odbiera. Po stronie skarżącego nie istnieją zatem jakiekolwiek obiektywne przeszkody, które uniemożliwiałyby pobieranie należnego świadczenia. W chwili obecnej z tytułu nieodebranych rent na koncie wnioskodawcy narosła kwota około [...] zł brutto. Trudno więc zgodzić się, ze stwierdzeniem że M. S. nie posiada środków na życie, jak również na ustanowienie w sprawie niniejszej i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się natomiast to tej części wniosku w której skarżący domaga się zwolnienia go od kosztów sadowych należy zauważyć, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc przedmiotem skargi jest decyzja wydana w takiej właśnie sprawie, M. S. automatycznie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zgłoszony w tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło