I SAB/Wa 341/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K., M. K., S. R., A. N., D. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium w [...] do rozpoznania wniosku M.K., M. K., S. R., A. N., D. O. z dnia [...] maja 2021 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 1955 r. o odmowie przyznania poprzednim właścicielom prawa własności czasowej gruntu nieruchomości oznaczonej dawnym numerem hipotecznym [...] – [...] położonej przy ul. [...], zaś w części dotyczącej lokali mieszkalnych orzekającej o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. K., M. K., S. R., A. N., D. O. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2021 r. (data wpływu do organu [...] września 2021 r.) M. K. [1], M. K. [2], S. R., A. N. i D. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego samego organu z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wskazaną uprzednio decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na zasadzie art. 156 § 2 k.p.a. stwierdziło, że 1. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] Nr [...] z [...] marca 1955 r. w odniesieniu do gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], związanego z lokalami mieszkalnymi nr [...], [...], [...] i [...] znajdującymi się w budynku położonym w [...] przy ul. [...] oraz w odniesieniu do gruntu wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] związanego z lokalami mieszkalnymi nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], znajdującymi się w budynku przy ul. [...], wydana została z naruszeniem prawa ale ze względu na wywołane przez to orzeczenie nieodwracalne skutki prawne nie można stwierdzić jego nieważności w tej części oraz 2. na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność ww. orzeczenia administracyjnego w pozostałej części (tj. w stosunku do działek ew. [...], [...], [...] i [...] oraz pozostałego gruntu wchodzącego w skład działek nr [...] i [...]) jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa w postaci art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wnieśli Prezydent [...] oraz M. K. [1], M. K. [2], S. R., A. N. i D. O.. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez skarżących wpłynął do organu w dniu [...] maja 2021 r, a wniosek złożony przez Prezydenta [...] w dniu [...] maja 2021 r. W dniu [...] września 2021 r. skarżący wystąpili z ponagleniem, wnosząc o niezwłoczne rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie skargi. W złożonej do Sądu skardze na bezczynność skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie jednego miesiąca, przyznanie od organu, na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, że w sprawie niniejszej został złożony wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia [...] maja 2021 r., a ponadto pisma skarżących modyfikujące wniosek, odnoszące się do wniosku o uzupełnienie decyzji czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Prezydenta [...]. Ponadto podniesiono, że organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia stron postępowania wobec śmierci jednej ze stron, a także w celu ustosunkowania się do wielu zgłoszonych w toku postępowania żądań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1)zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy postępowanie do dnia wyrokowania nie zostało zakończone wydaniem przez Kolegium decyzji. W związku z powyższym zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu powyższego wniosku należało uznać za uzasadniony. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów k.p.a., co skutkuje wyznaczeniem miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenie postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Mając jednak na uwadze okres przekroczenia terminu, określonego w k.p.a., charakter sprawy, fakt modyfikowania przez skarżących wniosku inicjującego postępowanie nieważnościowe, złożenie przez inną osobę wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia [...] maja 2021 r., Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - nie miało miejsca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Zauważyć trzeba, że z powołanego art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Co prawda w rozpoznawanej sprawie organ nie respektował w toku postępowania w wystarczającym stopniu zasady szybkości postępowania, jednak Sąd przedstawiając wyżej okoliczności niniejszej sprawy, doszedł do przekonania, że ten środek dyscyplinujący byłby zbyt dotkliwy dla organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 149 § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji. O kosztach postępowania zwartych w punkcie 4 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.