I SAB/Wa 342/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku T. M. z dnia [...] lipca 2006 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] numer [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej T. M. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 18 listopada 2010 r. adw. A. S. działając w imieniu T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]), hip. Nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy adw. A. S. wnioskiem z dnia 23 czerwca 2004 r. wystąpił w imieniu skarżącej do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, powoływany dalej jako "dekret"), przeszła na własność Państwa. Pismem z dnia 14 stycznia 2005 r., ponowionym 15 lutego 2005 r., pełnomocnik wnioskodawcy zwrócił się do organu o pilne rozpoznanie powyższego wniosku. W odpowiedzi organ, pismem z dnia 4 maja 2005 r. poinformował, że po zgromadzeniu całości materiału dowodowego przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, nie później niż do końca IV kwartału 2005 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] Prezydent W. odmówił T. M. i S. A. przyznania odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy powołaną decyzję Prezydenta W. Na skutek skargi T. M. i S. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 269/08 uchylił decyzje I i II instancji z dnia [...] grudnia 2007 r. i z dnia [...] stycznia 2007 r. Wyrok ten uzyskał walor prawomocności w dniu 18 września 2008 r. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. wpłynęły do Wojewody [...] w dniu 8 października 2008 r., a następnie zostały zwrócone do Urzędu W. w dniu 26 listopada 2008 r. Pismem z dnia 14 listopada 2008 r. adw. A. S. złożył zażalenie na nie załatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie, natomiast pismem z dnia 8 stycznia 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność tego organu. Pismem z dnia 5 lutego 2009 r. Urząd W. poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 30 kwietnia 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie wnioskodawców za nieuzasadnione. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Prezydent W. ponownie odmówił T. M. i S. A. przyznania odszkodowania za przedmiotowy grunt, w związku z czym postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe wszczęte skargą tych osób na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Wojewoda [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 11 marca 2010 r. adw. A. S. złożył zażalenie na nie załatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie, natomiast pismem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Urząd W. poinformował pełnomocnika stron, że decyzja kończąca postępowanie wydana zostanie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 18 listopada 2010 r. pełnomocnik T. M. wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy w ciągu miesiąca. Wskazał, że organ do dnia wniesienia skargi nie tylko nie wydał w ustawowym terminie decyzji, ale również nie dopełnił obowiązku poinformowania o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Ostatni raz Urząd W. poinformował strony w dniu 28 kwietnia 2010 r., że decyzję wyda do dnia 31 sierpnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że zgodnie z zaleceniami Wojewody wyjaśnić jeszcze należy kwestię daty, w której byli właściciele utracili możliwość posiadania przedmiotowego gruntu. W związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 kpa, pełnomocnik stron został poinformowany o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 31 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 lipca 2010 r. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2010 wydał decyzję Nr [...] mocą której uchylił zaskarżona decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien dokonać analizy stanu faktycznego jaki istniał w dniu 5 kwietnia 1958 r. Akta przedmiotowej sprawy zwrócone organowi I instancji w dniu 18 marca 2010 r. Organ I instancji w dniu 28 kwietnia 2010 r. wystosował pisma do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji oraz [...] Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. zwracając się o nadesłanie dokumentów związanych z doprowadzeniem w latach pięćdziesiątych mediów na teren nieruchomości położonych w W. przy ulicy [...] i [...]. W tej samej dacie organ zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o udzielenie informacji kiedy rozpoczęto i kiedy zakończono budowę budynku usytuowanego na w/w nieruchomościach oraz zwrócił się o przesłanie posiadanych dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowym terenie. Organ w tej samej dacie poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie wydana zostanie do dnia 31 sierpnia 2010 r. W dniu 17 maja 2010 r. do akt sprawy administracyjnej wpłynęło pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] W. będące odpowiedzią na zadane przez organ pytania. Brak w aktach odpowiedzi na pozostałe zapytania organu kierowane do pozostałych podmiotów, brak tez ponagleń o nadesłanie wymaganych informacji. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 11 marca 2010 r. wniósł zażalenie na nie wydanie przez Prezydenta W. decyzji w ustawowym terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione podnosząc, że chociaż bezsporna jest w przedmiotowej sprawie przewlekłość to jednak organ I instancji wykorzystał środek prawny określony w przepisie art.36 KPA zwalniający go od załatwienia sprawy w terminie określonym w art.35 § 3 KPA. Wojewoda podniósł, ze organ wskazał, że sprawa załatwiona zostanie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Ponownie w dniu 22 grudnia 2010 r. organ I instancji poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2011 r., konieczne jest bowiem zebranie dodatkowej dokumentacji, a nadto organ obarczony jest dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań, jak też oczekuje nadesłania odpowiedzi na pisma przesłane do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji oraz [...] Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. Do dnia dzisiejszego organ I instancji nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Nie budzi zatem wątpliwości sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W dalszym okresie Prezydent W. nie podjął czynności zmierzających do zakończenia sprawy a jedynie ograniczył się do wskazania kolejnego terminu jej zakończenia, który ponownie nie został dochowany. Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wskazać jednak należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu zwrócenia akt organowi przez Wojewodę [...], celem ponownego rozpoznania sprawy minął ponad rok. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania lub odmowy przyznania odszkodowania, w szczególności zważając na fakt, że postępowanie toczy się od roku 2004. W ocenie sądu argumentacja podniesiona w odpowiedzi na skargę jest nieprzekonywująca. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie organ administracji powinien był podjąć działania zmierzające do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 NSA uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także w sposób rażący naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.