I SAB/Wa 343/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. T., M. T. i P. T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżących A. T., M. T. i P. T. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: A. T., M. T. i P. T. kwotę 410 (czterysta dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24 listopada 2010 r. adw. J. S. działając w imieniu A. T., M. T. i P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. "[...]" o pow. [...] m². Jak wynika z akt administracyjnych sprawy adw. J. S. wnioskiem z dnia 11 lutego 2008 r. wystąpił w imieniu skarżących do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, powoływany dalej jako "dekret"), przeszła na własność Państwa. Pismem z dnia 20 października 2008 r. pełnomocnik wnioskodawców zwrócił się do organu o pilne rozpoznanie powyższego wniosku. W odpowiedzi organ, pismem z dnia 9 grudnia 2008 r. poinformował, że po zgromadzeniu całości materiału dowodowego przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony bez zbędnej zwłoki. Pismem z dnia 11 maja 2010 r., adw. J. S. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Kolejnym pismem z dnia 16 lipca 2010 r. Urząd W. poinformował pełnomocnika skarżących, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 31 października 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie wnioskodawców za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 października 2010 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 24 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę, Prezydent W. nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem. Od dnia zwrotu akt przez Wojewodę tj. 2 sierpnia 2010 r. organ nie podjął żadnej czynności w sprawie, a nawet nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto strony postępowania zleciły sporządzenie operatu szacunkowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, który został złożony do akt w dniu 4 listopada 2010 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze sprawdzenie, w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem oraz czy nieruchomość mogła być w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. W tym przedmiocie trwa gromadzenie dokumentacji. W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 kpa pełnomocnik stron pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. został poinformowany o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 31 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 października 2010 r. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 19 lutego 2008 r., kiedy wpłynął do organu wniosek pełnomocnika skarżących z dnia 11 lutego 2008 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zważyć przy tym należy, że pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących nieruchomości przy ul. [...], organ podjął dopiero po dziesięciu miesiącach od dnia złożenia przedmiotowego wniosku. Powyższe nastąpiło na skutek wystosowania przez adw. J. S. ponaglającego pisma z dnia 30 października 2008 r., które wpłynęło do organu w dniu 5 listopada 2008 r. Dopiero też wtedy, bo w dniu 9 grudnia 2008 r., wystosowano do pełnomocnika skarżących pierwsze pismo informujące, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpoznany bez zbędnej zwłoki po zgromadzeniu całości materiału dowodowego. Pismo powyższe jednak nie wskazywało przewidywanego terminu załatwienia sprawy. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W dalszym okresie wprawdzie organ podjął czynności wyjaśniające, a w pismach informujących wskazywał przewidywany termin zakończenia sprawy i przyczyny zwłoki (konieczność ustalenia w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem) podając, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Odnosząc się do powyższych wyjaśnień organu wskazać jednak należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 3 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 NSA uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także w sposób rażący naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.