I SAB/Wa 345/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. J., I. G., S. G. i A. O. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. J., A. O., I. G. i S.G. z dnia [...] października 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], objętą księgą wieczystą pod nazwą "[...]" – [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A. J., A. O., I. G. i S. G. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz kwoty po 310 (trzysta dziesięć) złotych na rzecz każdego ze skarżących tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. A. J., I. G., S. G., A. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]", objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W skardze wnieśli o: 1) zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie 14 dni; 2) wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim; 3) obciążenie Prezydenta W. kosztami postępowania sądowego, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że pismem z dnia 20 października 2005 r. A. J. wraz z A. O. i W. G. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] pochodzącej z nieruchomości hipotecznej "[...]". W dniu 22 października 2009 r., z uwagi na przedłużające się postępowanie A. J. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Wojewoda [...], uznając zażalenie za zasadne, wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie sprawy do 31 stycznia 2010 r. Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. organ poinformował skarżących, że decyzja zostanie wydana w terminie do 30 czerwca 2010 r., natomiast pismem z dnia 7 lipca 2010 r. że w terminie do 30 listopada 2010 r. Po uzyskaniu tej ostatniej informacji A. J. złożyła ponowne zażalenie na bezczynność Prezydenta[...]. W odpowiedzi otrzymała pismo od Wojewody[...], z którego wynika, że przysługuje jej uprawnienie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wskazali, że do dnia [...] listopada 2010 r. nie została wydana decyzja, a pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. poinformowano A. J., że kolejny termin rozstrzygnięcia sprawy został wyznaczony na 30 kwietnia 2011 r. Zdaniem skarżących, przedłużanie przez Prezydenta W. terminu wyznaczonego przez Wojewodę w postanowieniu nr [...] nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Organ pierwszej instancji przedłużając terminy załatwienia sprawy po wydaniu wspomnianego postanowienia przez Wojewodę, działał w oparciu o przepis art. 36 § 1 Kpa. Skarżący uważają, że termin wyznaczony przez organ wyższego stopnia nie jest terminem określonym w przepisie art. 35 Kpa, ponieważ organ wyższego stopnia ten termin wyznacza w oparciu o przepis 37 § 2 Kpa. Dlatego też organ pierwszej instancji nie ma prawa go przedłużać i w związku z tym Prezydent, od dnia 1 lutego 2010 r. znajduje się w całkowicie nieuzasadnionej zwłoce. Sprawa trwa już 6 lat. Zdaniem skarżących przedłożyli oni wszystkie dokumenty i wypełnili wszelkie zobowiązania, a w dalszym ciągu oczekują na wydanie decyzji. Zachowanie Prezydenta ewidentnie narusza zasadę szybkości postępowania, a także zasadę zaufania obywateli do organów. Skarżący zwrócili uwagę, że organ zaczął podejmować jakiekolwiek czynności w tej sprawie po zgłoszeniu się pełnomocnika skarżących w kwietniu 2011 r. Jednakże, gdy ten wezwał organ do złożenia na piśmie wyjaśnień o stanie sprawy, nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Skarżący stwierdzili, że postępowanie organu wyrządza skarżącym szkodę. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podał, że w stosunku do nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], pochodzącej z dawnej nieruchomości ozn. hip. "[...]" dz. [...] i [...] prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania, zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Organ zauważył, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215. Obecnie postępowanie prowadzone jest w zakresie ustalenia przesłanki dotyczącej daty pozbawienia byłych właścicieli możliwości faktycznego władania nieruchomością. Ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zauważa, że wniosek o odszkodowanie A. J., A. O. i W. G. (w którego miejsce wstąpili żona I. G. i syn S. G. – pismo z dnia 23 listopada 2009 r.) spadkobierców właścicieli działek nr [...] i [...] zapisanych w księdze hipotecznej pn. "[...]" przy ul. [...] Prezydent W. otrzymał w dniu [...] października 2005 r. Mimo otrzymania od Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] akt własnościowych nieruchomości w dniu 17 listopada 2005 r. (pismo z dnia 16 listopada 2005 r.) czynności procesowe w sprawie organ podejmował dopiero w lipcu 2007 r. (pisma z dnia 10 lipca 2007 r.). Mimo złożenia przez skarżących w dniu 22 października 2009 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, wyznaczenia przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] terminu na załatwienie sprawy do dnia 31 stycznia 2010 r. Prezydent W. cały czas jest na etapie gromadzenia materiału dowodowego celem wyjaśnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent W. kolejnymi pismami z dnia 1 lutego 2010 r., 7 lipca 2010 r., 6 grudnia 2010 r. wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy wskazując odpowiednio: 30 czerwca 2010 r., 30 listopada 2010 r., 30 kwietnia 2011 r. Z informacji uzyskanych na rozprawie przez pełnomocnika organu wynika, że 21 listopada 2011 r. został sporządzony operat szacunkowy, do którego wnioskodawcy nie wnoszą zastrzeżeń (pismo z dnia 18 grudnia 2011 r.). Mając na uwadze opisany wyżej tok postępowania organu Sąd podziela stanowisko skarżących, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Sąd zwraca uwagę, że organ, mimo upływu okresu ponad 6 lat od momentu wszczęcia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość [...] nadal rozpatruje sprawę. Sąd zauważa, że Prezydent W. wielokrotnie i znacznie przekroczył maksymalny 2-miesięczny termin ustawowy na załatwienie sprawy, nowe terminy wyznaczone przez organ oraz dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...]. Wskazywane przez organ nowe terminy załatwienia sprawy w każdym przypadku obejmowały okresy przekraczające przewidziany przez Kodeks termin maksymalny (art. 35 § 3 Kpa). Sąd uznał, że istniejąca w niniejszej sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – przepisów art. 35 § 3 i art. 12 § 1 Kpa. O kwalifikowanym naruszeniu tych przepisów świadczy to, że Prezydent W. znacznie przekroczył maksymalny 2-miesięczny termin ustawowy na załatwienie sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby po dniu 17 maja 2011 r. (data wejścia w życie nowelizacji przepisu art. 149 Ppsa polegającej na dodaniu zapisu obligującego Sąd do oceny charakteru bezczynności organu) organ wydał decyzję w sprawie. Prezydent. W. w odpowiedzi na skargę nie wskazał przy tym jakie konkretne powody uniemożliwiały organowi załatwienie sprawy w terminie. Negatywnie należy ocenić też to, że dopiero 14 listopada 2007 r. (pismo nr[...] ) organ rozpoczął prowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia jednej z przesłanek z art. 215 ust. 2 ugn (utraty możliwości faktycznego władania gruntem przez poprzedniego właściciela lub następców prawnych) i przez kilka lat gromadził dokumentację w tym zakresie (pisma z: 14 listopada 2007 r., 11 lutego 2008 r., 26 marca 2008 r. 12 lutego 2009 r., 28 marca 2011 r., 10 maja 2011 r., 16 maja 2011 r.). Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł, mając na uwadze to, że sprawa jest już na końcowym etapie jej załatwiania (oświadczenie pełnomocnika organu złożone na rozprawie, pismo organu z dnia 5 grudnia 2011 r.). Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).