I SAB/Wa 347/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie umożliwienia wglądu w akta sprawy oddala skargę. K. C. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie uniemożliwienia jej wglądu w akta sprawy znajdujące się w Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w [...]. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] maja 2014 r. telefonicznie zwróciła się do organu o umożliwienie jej wglądu w akta sprawy. Wobec telefonicznej odmowy złożyła w powyższej sprawie pismo - w dniu 16 maja 2014 r. Następnie 26 maja 2014 r. skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca podniosła, że Ośrodek Pomocy Społecznej do chwili złożenia skargi nie umożliwił jej wglądu w akta sprawy, co z kolei naruszyło przepis art. 10 § 1 kpa, dotyczący czynnego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 35 § 1 i § 2 kpa oraz art. 8 i 12 §1 kpa. Skarżąca podniosła, że złożyła także zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu skargi przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące bezczynności organów w postępowaniu administracyjnym. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi wyjaśnił, że pismem z 16 maja 2014 r. skarżąca zwróciła się o umożliwienie dostępu do akt sprawy. Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej poinformowała skarżącą, że akta mogą być jej udostępnione 20 maja 2014 r. o godz. 13.00, gdyż konieczne jest zapewnienie pomieszczenia oraz obecność pracownika przy tej czynności. Wskazano, że z uwagi na warunki lokalowe oraz bieżącą obsługę interesantów żądana czynność nie mogła być spełniona natychmiast. Skarżąca nie chciała przyjąć do wiadomości tej informacji i opuściła Ośrodek nie pozwalając odnotować na dokumencie zgłoszenia wniosku terminu udostępnienia akt tj. 20 maja 2014 r. Organ wyjaśnił, że skarżąca pismem datowanym 12 maja 2014 r., a złożonym 16 maja 2014 r. wniosła zażalenie na nieudostępnienie jej akt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...] w sprawie o wydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 kpa, zobowiązało Prezydenta [...] do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w terminie miesiąca od daty doręczenia postanowienia. Termin ten w dacie składania odpowiedzi na skargę jeszcze nie upłynął. Organ wskazał, że w dniu składania skargi skarżąca nie otrzymała jeszcze postanowienia Kolegium, co w ocenie organu, czyni jej skargę przedwczesną, a wobec tego powinna być ona odrzucona. Jednakże z ostrożności procesowej organ wniósł także o oddalenie skargi. Podniósł, że 20 maja 2014 r. skarżąca drogą elektroniczną otrzymała informację przypominającą jej o możliwości wglądu w akta sprawy w terminie wcześniej wskazanym. Jednakże z tego przypomnienia nie skorzystała. Organ ocenił, że skarżąca wykazuje bierną postawę w przedmiocie złożonego żądania, co nie może jednak obciążać organu. W dniu 24 maja 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie kopii dokumentów dotyczących decyzji z 8 kwietnia 2014 r., które zostały jej przekazane. Podsumowując Prezydent wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż dokonał czynności wyczerpujących złożony przez skarżącą wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, jednakże chybiony jest wniosek organu o jej odrzucenie. Przed złożeniem skargi do Sądu skarżąca pismem z 26 maja 2014 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie umożliwienia jej wglądu w akta sprawy. Skarżąca jest stroną postępowań prowadzonych przed Prezydentem [...] odnośnie różnych form pomocy społecznej (ostatni wniosek był złożony 8 maja 2014 r.). Pismem z 28 maja 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie. Następnie skarżąca złożyła skargę do Sądu. Wyczerpany więc został tryb, o jakim mowa w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "ppsa". Fakt, że skarżąca złożyła także zażalenie domagając się wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 kpa nie ma dla sprawy znaczenia, gdyż niniejsza skarga na bezczynność nie dotyczy wydania takiego postanowienia, lecz jej przedmiotem jest wgląd w akta sprawy. Poza tym organ nie odmawiał skarżącej wglądu w akta (o czym będzie niżej), a więc nie można w niniejszej sprawie oczekiwać od organu wydania postanowienia odmawiającego wglądu. Zgodnie z art. 73 § 1 kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Natomiast zgodnie z art. 73 § 1a kpa wskazane czynności są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W niniejszej sprawie organ nie odmówił skarżącej udostępnienia akt sprawy. Należy z całą mocą odróżnić odmowę wglądu w akta sprawy od wskazania przez organ terminu i miejsca, w którym strona może z tymi aktami się zapoznać. Przepis art. 73 § 1a kpa wymaga od organu zapewnienia warunków lokalowych i obecności pracownika przy tej czynności. Chodzi o to, aby strona miała odpowiednie warunki do wglądu w akta, bez obecności innych interesantów załatwiających swoje sprawy. Powszechnie wiadomo, że ośrodki pomocy społecznej borykają się z trudnościami lokalowymi i kadrowymi; jednocześnie ilość spraw i osób zgłaszających się o wsparcie jest coraz większa. Skarżącej zaproponowano termin 20 maja 2014 r. uzasadniając to trudnymi warunkami i brakiem pracownika. Świadczą o tym notatki urzędowe i potwierdzenie wiadomości elektronicznej z 20 maja 2014 r., przypominającej skarżącej o możliwości wglądu do akt. Jednakże skarżąca z możliwości tej nie skorzystała. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. oświadczyła, że wiadomość elektroniczną odczytała po południu, wobec czego nie stawiła się do organu. Oświadczyła również, że nie stawiała się do organu celem zapoznania się z aktami także w dniach następnych, pomimo że wówczas nie miała żadnych stałych zajęć i obowiązków. Z akt sprawy nie wynika, aby w dniach następnych organ nie był gotowy do udostępnienia skarżącej akt. Sąd dostrzega, że w aktach administracyjnych są dwa odpisy formularzy wniosków skarżącej z 16 maja 2014 r. o zgłoszeniu żądania wglądu w akta sprawy. Na jednym z nich zawarta jest adnotacja pracownika o zaproponowanym terminie wglądu w akta, a drugi egzemplarz takiej adnotacji nie zawiera. Rozbieżność pomiędzy tymi dokumentami wyjaśniają notatki urzędowe z 16 maja 2014 r.: pracownika pomocy socjalnej oraz kierownika Działu Pomocy Środowiskowej. Wynika z nich, że skarżąca nie pozwoliła na otrzymanym egzemplarzu uczynić adnotacji o zaproponowanym jej terminie wglądu w akta. Należy podzielić stanowisko organu, że skarżąca faktycznie nie wykazała dobrej woli i pomimo złożenia wniosku nie podjęła działań mających na celu zapoznanie się z aktami zarówno 20 maja 2014 r., jak i w dniach następnych. Jak sama wskazała na rozprawie, nie miała żadnych obowiązków, które stanowiłyby przeszkodę w realizacji złożonego wniosku. Nie bez znaczenia jest to, że już wcześniej skarżąca składała wnioski o sporządzanie odpisów dokumentów z akt i organ nigdy nie odmawiał jej dokonania tych czynności. Należy wskazać, że zaproponowany skarżącej termin wglądu w akta nie był odległy, zważywszy, że zgłosiła się do organu 16 maja 2014 r. - w piątek w godzinach popołudniowych, a dni 17 i 18 maja (sobota i niedziela) były dniami wolnymi od pracy. Nie można więc zarzucić organowi, że jego działania godziły w interesy skarżącej. Natomiast stanowisko skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 10 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącej uczestnictwa w toczących się postępowaniach jest chybiony, gdyż niniejsza sprawa nie dotyczy skargi na wydany akt administracyjny. Podsumowując stwierdzić należy, że organ nie pozostaje w bezczynności. Skoro skarżąca po złożeniu wniosku o wgląd w akta nie stawia się do organu w celu realizacji wniosku, to skutkami takiej postawy nie można obciążać organu. Dlatego, mając na uwadze wszystkie wyżej skazane okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.