I SAB/Wa 348/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Zakładów [...] w [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Zakładów [...] w [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zakłady [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku w/w o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...] (powstała w wyniku zniesienia się działek [...]) - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia [...] września 1952 r. Strona skarżąca zarzuciła Ministrowi rażące naruszenie art. 35 § 3 kpa w związku z art. 144 kpa, przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz art. 36 kpa poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa oraz zaniechanie podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego termin załatwienia sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania postanowienia w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisach. W obszernym uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania podkreślając, że w dniu 29 września 2016 r. wniesiono zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., które przekazane zostało Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa w dniu 6 października 2016 r. Z uwagi na fakt, że mimo upływu czteromiesięcznego terminu liczonego od dnia wniesienia zażalenia, sprawa nie została zakończona, a skarżącego nie powiadomiono o innym terminie załatwienia sprawy, wezwaniem z dnia 14 lutego 2017 r. wezwano Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Na w/w wezwanie organ nie udzielił żadnej odpowiedzi. Sprawa nie została dotychczas załatwiona, nie poinformowano też o jakimkolwiek terminie załatwienia sprawy. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podnosząc, że sprawy poza niektórymi wyjątkami rozpoznawane są według kolejności wpływu oraz że przed Ministrem prowadzonych jest ponad 4500 spraw, w tym w Wydziale Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami ponad 1200 spraw. Średnio na każdego referenta przypada około 240 spraw. W każdej sprawie konieczne jest podejmowanie licznych, czasochłonnych i nie zawsze widocznych dla stron postępowania czynności, takich jak analiza orzecznictwa, analiza akt, ustalanie stron, badanie treści ksiąg wieczystych, weryfikacja danych itd. Z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych starań. Organ wskazał ponadto, że w dniu [...] maja 2017 r. wydane zostało postanowienie nr [...], mocą którego Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu zażalenia Zakładów [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] maja 2017 r. wydał postanowienie nr [...], mocą którego rozpoznał zażalenie Zakładów [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. Minister załatwił zatem sprawę i nie pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania zażalenia. Wydanie przez Ministra wskazanego postanowienia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W sprawie zaistniały więc przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. Oceniając natomiast stan bezczynności organu zauważyć trzeba, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpoznając zażalenie strony skarżącej przekroczył terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 kpa. Jak wynika z akt sprawy zażalenie z dnia 28 września 2016 r. wraz z aktami sprawy wpłynęło do Ministra w dniu 14 października 2016 r. Sprawa rozpoznana natomiast została dopiero w dniu [...] maja 2017 r. i jak wskazuje analiza akt organ drugiej instancji nie podejmował jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Minister nie informował też stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie i przewidywanym terminie jej rozstrzygnięcia. Złożone przez stronę skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 lutego 2017 r. pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe, wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w kpa i niepodejmowania przez Ministra jakichkolwiek czynności w sprawie Sąd uznał, że bezczynność organu w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.