I SAB/Wa 349/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-19
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, pomimo prowadzenia postępowania wyjaśniającego i występowania o dokumenty, jeśli wnioskodawca złożył wniosek ponad dwa lata temu, a maksymalny termin na załatwienie sprawy wynosi dwa miesiące?Ratio decidendi
Prezydent pozostaje w bezczynności, jeśli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość nie został rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, nawet jeśli organ prowadzi postępowanie wyjaśniające i występuje o dokumenty. Długotrwałość postępowania, przekraczająca ponad dwa lata od złożenia wniosku, świadczy o bezczynności organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął pewne czynności wyjaśniające i występował o dokumenty, a także wystąpiły braki dowodowe po stronie wnioskodawcy oraz konieczność rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nieruchomości.Stan faktyczny
Z. W. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w dniu 20 października 2016 r. Po upływie ustawowych terminów na załatwienie sprawy, skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta. Organ administracji wskazał na konieczność wyjaśnienia rozbieżności w dokumentach spadkowych oraz na złożenie niekompletnej dokumentacji przez strony. Sąd uznał, że Prezydent pozostaje w bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku Z. W. z dnia [...] października 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pn. [...] hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku Z. W. z dnia [...] października 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pn. [...] hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie, w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], pn. "Nieruchomość [...] hip. Nr [...]". W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej kończącej w I instancji postępowanie, w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania; 4) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu wskazała, że [...] października 2016 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. [...] stycznia 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na bezczynność organu. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Pomimo wyznaczenia Prezydentowi [...] terminu załatwienia sprawy sprawa nie została zakończona i organ nie wydał decyzji i pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Powyższe terminy nie zostały dotrzymane. Nie został dotrzymany również dodatkowy termin wyznaczony przez Wojewodę [...], a zatem bezczynność Prezydenta [...] jest oczywista.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Oddział Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w [...] z [...] stycznia 1956 r. Nr [...] tytuł własności uregulowany jest wpisem jawnym na imię H. K. w udziale [...]% oraz S. l. w[...]%. Organ ustalił strony postępowania na podstawie: - postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1964 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym: spadek po zmarłym w [...] [...] sierpnia 1963 r. S. l. nabyły na mocy ustawy dzieci: S. l., L. l., W. l., B. L. oraz K. T. w udziale [...] każde z nich oraz żona H. l. w udziale [...] części spadku, z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku objętym w chwili jego śmierci wspólnością ustawową, udział ten przypada dzieciom zmarłego w częściach równych, tj. po [...] części na każdego z nich, - postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1995 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po H. S. zmarłej [...] marca 1995 r. na podstawie testamentu z [...] października 1990 r. nabyła córka B. L. w całości, - postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2007 r. sygn. Akt [...], zgodnie z którym: l. spadek po L. l. zmarłym [...] września 1999 r. w [...] na podstawie ustawy nabyli żona M. l. oraz dzieci: W. C. i G. l. po [...] każde z nich, II. spadek po S. l. zmarłym [...] lutego 1966r. w [...] na podstawie ustawy nabyli: matka H. S. I l w [...] części oraz rodzeństwo: K. R., B. L., L. l. i W. I. po [...] części każde z nich, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po W. l. zmarłym [...] marca 1981 r. na mocy ustawy nabyły żona K. l. z domu G. oraz córka D. P. w udziałach [...] części każda z nich, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] marca 2016 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po H. K. zmarłej [...] sierpnia 2001r. na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego [...] lipca 1997 r. Rep. [...] nr [...] nabyła w całości Z . W..
Organ wskazał, że w toku analizy przedmiotowych dokumentów powzięto wątpliwości, co treści postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1964 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2007 r. sygn. akt [...]. W pierwszym postanowieniu wymieniona jest K. T. natomiast w drugim wymieniona jest K. R..
Wobec tego przed zakończeniem prowadzonego postępowania konieczne jest wystąpienie przez strony do Sądu o sprostowanie postanowienia, w którym błędnie wpisano drugie imię K. R. (T.).
Organ wystąpił do K. R. o wyjaśnienie rozbieżności, co do jej drugiego imienia wymienionego w powyższych postanowieniach o stwierdzeniu nabycia spadku.
Ponadto przedmiotowe postępowanie nie mogło być dotychczas zakończone, gdyż dopiero [...] czerwca 2018 r. strony postępowania dostarczyły odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] listopada 2017 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po W. l. zmarłym [...] marca 1981 r. na mocy ustawy nabyły żona K. I. z domu G. oraz córka D. P. w udziałach [...] części każda z nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek Z. W. z [...] października 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...] pn. "Nieruchomość [...] hip. Nr [...]", który organ otrzymał w tym samym dniu. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej wskazany wyżej wniosek nie został rozpoznany poprzez wydanie jakiegokolwiek aktu.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...] zareagował na wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] i prowadzi w tej sprawie postępowanie wyjaśniające. Po otrzymaniu [...] października 2016 r. wniosku organ podjął w sprawie czynności wyjaśniające występując do: 1) stron o przedłożenie postanowień spadkowych po H. K. i S. I. oraz ich spadkobiercach oraz o nadesłanie aktualnych adresów pozostałych stron postępowania (pismo z [...] marca 2017 r.); 2) [...] o archiwalne książki meldunkowe dla budynku przy ul. [...] i informacje o zameldowaniu pierwszych lokatorów ((pismo z [...] czerwca 2018 r.); 3) B. L. o wskazanie jakie drugie imię nosi K. T. obecnie R. (pismo z [...] sierpnia 2018 r.); 4) K. R. o sprostowanie postanowienia spadkowego, co do drugiego imienia (pismo z [...] września 2018 r.).
Zatem - zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie nie ujawnił się fakt uporczywego niepodejmowania czynności przez organ, noszący znamiona celowej, złej woli organu w rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie. Istotne jest też to, że wniosek Z. W. z [...] października 2016 r. nie był poparty kompletną dokumentacją w zakresie stwierdzenia praw do spadku poszczególnych spadkobierców. Do akt sprawy zostały złożone tylko dwa uwierzytelnione przez sąd spadku odpisy prawomocnych postanowień spadkowych o sygn. akt [...] i [...]. Postanowienia spadkowe wydane w sprawach o sygn. akt: [...], [...] zostały złożone do akt sprawy w nieuwierzytelnionych kserokopiach (znajdują się na nich zapisy "za zgodność z oryginałem" z datą i skróconym podpisem autora tej klauzuli, ale nie wiadomo kto tę klauzulę naniósł na kserokopie dokumentów). Prawomocne postanowienie spadkowe o sygn. akt [...] zostało złożone dopiero [...] czerwca 2018 r. K. R., mimo wezwania organu, nie przedłożyła sprostowanego postanowienia spadkowego, co do jej drugiego imienia. Zatem pomiędzy złożonymi do akt sprawy postanowieniami spadkowymi o sygn. akt [...] i [...] są wątpliwości co do tożsamości osoby spadkobiercy (w zakresie drugiego imienia – M./M.). Prezydent [...] nie może usunąć tej rozbieżności, ponieważ interes prawny w uzyskaniu sprostowanego postanowienia spadkowego ma spadkobierca, a nie organ administracji publicznej.
Z akt sprawy wynika również, że nie został dotąd rozpoznany poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie wniosek Z. W. z [...] grudnia 1990 r., poparty pismem z [...] kwietnia 1998 r. oraz wniosek K. R. z [...] listopada 1998 r. – oba o zwrot nieruchomości przy ul. [...].
Sąd zwraca uwagę, że sprawa o zwrot nieruchomości przy ul. [...] ma pierwszeństwo przed sprawą o odszkodowanie. Nie ma możliwości, aby uzyskać zwrot nieruchomości i jednocześnie odszkodowanie pieniężne za tę samą nieruchomość. Bez ostatecznego zakończenia sprawy o zwrot nieruchomości nie ma możliwości zakończenia sprawy o odszkodowanie poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Przy kwalifikacji stanu bezczynności nie można było pominąć i tego, że w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie został złożony stosunkowo niedawno w porównaniu z innymi tego typu sprawami, które rozpatruje Sąd (październik 2016 r.). Poza tym sprawy o odszkodowanie za nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ ich wyjaśnienie opiera się na ustaleniu przesłanek odnoszących się do okoliczności sprzed wielu lat wstecz, a przez to trudnych do ustalenia.
Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego, w terminie 3 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania, zwłaszcza istotne braki dowodowe w zakresie wykazania następstwa prawnego po dawnych właścicielach przedmiotowej nieruchomości, a także konieczność ostatecznego zakończenia sprawy o zwrot nieruchomości.
Termin 1 miesiąca wskazany w skardze, w ocenie Sądu, nie byłby terminem realnym, skoro samo wyjaśnienie rozbieżności w zakresie drugiego imienia K. R. (poprzednie nazwisko T.), będzie zależało od czasu trwania postępowania przed sądem powszechnym, a na to Prezydent [...] nie ma wpływu.
Mimo to Sąd uznał, że organ pozostaje w sprawie w stanie bezczynności, ponieważ wniosek o odszkodowanie jest procedowany zbyt długo (prawie 2 lata i 2 miesiące) w relacji do maksymalnego terminu na załatwienie sprawy (terminu 2 miesięcy). Wskazane wyżej okoliczności sprawy mogły być wyjaśnione przez organ znacznie szybciej poprzez koncentrację w czasie podejmowanych w sprawie czynności procesowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 3 i § 1a oraz art. art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło