I SAB/Wa 35/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Marek Wroczyński WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi W. H., G. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 5 września 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. w księdze hipotecznej jako "[...]" dz. nr [...] o obszarze [...] m2, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących W. H., G. B. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 listopada 2013 roku pełnomocnik adw. [...] wystąpił w imieniu W. H., G. B., W. M., M. P., A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną w księdze hipotecznej, jako "[...]", która na podstawie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, przeszła na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wniosek o przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania przedmiotowa nieruchomością złożono w dniu 5 września 2011r. W związku z przedłużającym się milczeniem organu, strona złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowane do organu wyższej instancji. Postanowieniem Wojewody [...] Nr [...] wyznaczony został organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 7 sierpnia 2012r. Ponadto wskazano, że do dnia wniesienia skargi Prezydent Miasta W. nadal nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej. Nie powiadomił również o przyczynach milczenia i nieuzasadnionej zwłoki w załatwieniu sprawy. Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia postępowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy, wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i braku powiadomienia skarżącego o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na powyższą skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania znajduje się na etapie uzupełnienia zgromadzonej dotychczas dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia 9 stycznia 2014r. poinformowano pełnomocników o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012r. oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2014r. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. i A. P. Jak wynika ze odpisu skróconego aktu zgonu W. M. zmarł [...] lutego 2011r. (k. 44 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 kpa). Obowiązkiem sądu jest, więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy – art. 12 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i załatwienia wniosku o odszkodowanie. Z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika nakaz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania – art. 35 § 3 kpa. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ winien zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – art. 36 § 1 kpa. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu - art. 36 § 2 kpa. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent W. od dnia 5 września 2011 r., kiedy to wpłynął do organu wniosek skarżących z tej samej daty o przyznanie odszkodowania, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, czym niewątpliwie naruszył powołane przepisy art. 35 § 1 i 3 oraz 36 § 1 kpa. Jedyną czynnością, jaką organ podjął w sprawie, było zwrócenie się w dniu 2 października 2012r. o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości, w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym, protokołów zdawczo – odbiorczych. Wniosek ten ponowiono 9 stycznia 2014r. Jednocześnie poinformowano, pismem z tego samego dnia, pełnomocników stron o przewidywanym terminie zakończenia postępowania – do dnia 30 maja 2014r. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należało za uzasadniony. Nie ulega, bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Oceniając zachowanie organu we wszczętym postępowaniu o przyznanie odszkodowania, Sąd doszedł do przekonania, że wraz z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżących nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można, bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku ( 5 września 2011 r.) i brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie, poza zażądaniem dokumentacji po upływie ponad roku od daty wniosku i monitowaniem o ich nadesłanie po upływie kolejnego roku, należy uznać, że bezczynność organu miała charakter rażący. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 ww. ustawy. ----------------------- 1