I SAB/Wa 357/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku dotyczącego ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2) i ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2) - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 czerwca 2014 r. (data prezentaty) J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i ul. [...]. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2005 r. J. K. wystąpiła do Prezydenta W. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną - ul. [...] i ul. [...] - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1988r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wojewoda [...] ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W. (działka ewidencyjna [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2). Zaś ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. stwierdził nabycie przez Gminę W/ z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W. (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 ). Prowadząc postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania Prezydent W. kilkakrotnie zawiadamiał wnioskodawczynię o przewidywanym terminie zakończenia postępowania - pismo z dnia 27.08.2010 r., pismo z dnia 27.08.2010 r. i pismo z dnia 28.03.2011 r. W dniu 30 kwietnia 2011 roku został sporządzony operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne - ulicę [...] i [...]. Następnie - w związku z tym, iż operat z dnia [...] kwietnia 2011 roku stracił swoja aktualność - wykonany został nowy operat szacunkowy w dniu [...] lipca 2013 roku. W międzyczasie wnioskodawczyni ponownie była informowana o kolejnych terminach zakończenia sprawy oraz o przyczynach zwłoki – pismo z dnia 20.04.2012 r., pismo z dnia 27.12.2012 r. i pismo z dnia 12.07.2013 r. W dniu 19 września 2013 roku odbyła się rozprawa administracyjna – na którą strony prawidłowo poinformowane nie stawiły się. Pismem z dnia 6 maja 2014 r. Prezydent W. poinformował wnioskodawczynię, że z uwagi na znaczne spiętrzenie się podobnych spraw nie było możliwe wydanie decyzji w uprzednio wyznaczonym terminie (koniec kwietnia 2014 r.) i że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania nastąpi do dnia 31 grudnia 2014r. W dniu 14 maja 2014r. do Wojewody [...] wpłynęło zażalenie J. K. na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Prezydenta W. dotyczącej ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...] ( działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i ul. [...] ( działka ewidencyjna [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2). Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 31 października 2014r. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa. Podniósł, że zgodnie z powszechnie panującym poglądem w judykaturze i doktrynie prawniczej organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy organ, co prawda podejmuje czynności w sprawie, ale czyni to w znacznych odstępach czasu lub ogranicza się do informowania o nowym terminie załatwienia bez podania rzeczywistych przyczyn jej dotychczasowego nie załatwienia, co prowadzi do odwleczenia w czasie załatwienia danej sprawy decyzją administracyjną. W przedmiotowej sprawie postępowanie toczy się kilka lat, w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy – wobec powyższego zażalenie strony na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uzasadnione. W skardze na bezczynność Prezydenta W., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. K. wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie poinformował, że w przedmiotowej sprawie został zgromadzony cały materiał dowodowy i przygotowany jest projekt decyzji ustalającej odszkodowanie za w/w grunt, który poddawany jest procedurze i kontroli wewnętrznej. Procedura do dnia dzisiejszego nie została zakończona. Podniósł, iż w każdym stadium postępowania strona była informowana o czynnościach podejmowanych w tej sprawie, jak również została poinformowana o przewidywanym terminie zakończenia postępowania - do dnia 31 grudnia 2014 roku. Ponadto pismem z 6 maja 2014 roku została poinformowana, że z uwagi na znaczne spiętrzenie się podobnych spraw nie było możliwe wydanie wszystkich przygotowanych decyzji w krótkim czasie. Dodał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 35 i 36 kodeksu postępowania administracyjnego a działania Prezydenta nie wyczerpują znamion przewlekłości postępowania – zatem skargę złożoną w niniejszej sprawie należy uznać za bezzasadną. Do dnia 11 grudnia 2014 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i ul. [...], nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Ponadto Prezydent W. nie dotrzymał terminu wyznaczonego mu przez organ II instancji – Wojewodę [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzje dotyczące stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowych nieruchomości zostały wydane w dniu 29 stycznia 2010 r. – a więc ponad 4 lata temu. W dniu [...] kwietnia 2011 roku został wykonany operat szacunkowy, który stracił swoją aktualność – dlatego wykonany został nowy w dniu [...] lipca 2013 roku. Następnie w dniu [...] września 2013 roku odbyła się rozprawa administracyjna. Wobec powyższego nie było już żadnych formalnych przeszkód, aby rozpoznać wniosek o przyznanie odszkodowania. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność - mimo, iż wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w 2005 r. - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji podejmował jednak pewne - rozciągnięte w czasie - czynności w sprawie. Poza tym postępowanie w niniejszej sprawie mogło być kontynuowane dopiero po wydaniu ostatecznych decyzji dotyczących stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowych nieruchomości - które zostały wydane w dniu [...] stycznia 2010 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.