I SAB/Wa 357/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. A. na bezczynność Prezydenta (...) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta (...) do rozpoznania wniosku z dnia (...) marca 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w W., Dzielnicy (...) w rejonie (...), ozn. hip "(...)" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent (...) dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta (...) na rzecz A. A. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z dnia [...] lipca 201 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] marca 1998 r. o przyznanie odszkodowania za grunt położony w [...], dzielnicy [...] w rejonie [...] ozn. hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 1998 r. [...] – spadkobierczyni po [...], byłej właścicielce nieruchomości, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Skarżący wyjaśnił, że [...] zmarła w dniu [...] czerwca 2001 r., a spadek po niej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] września 2001 r. sygn. akt [...] nabył w całości syn [...]. Wobec nierozpoznania wniosku w ustawowym terminie skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Mimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpatrzył przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. W tej sytuacji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt położony w [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 1998 r., rozpatrzenie niniejszej skargi w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu [...] marca 1998 r. [...] wystąpiła do Prezydenta [...] z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie, czy przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. warszawy, tj. 21 listopada 1945, wskazana działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz w jakiej dacie poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością. Organ jednocześnie poinformował, że wniosek o odszkodowanie za grunt zostanie rozpatrzony bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1, 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, w dniu [...] marca 1998 r. został złożony do Prezydenta [...] wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie [...] ozn. hip. [...]. Następnie skarżący, jako następca prawny po zmarłej [...] z domu [...] złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od dnia otrzymania postanowienia. Mimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpatrzył przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem przez Sąd organu do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym terminie. Jednocześnie Sąd uznał, że termin 3 miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...]. Jednocześnie biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie (1998 r.) oraz prawie całkowity brak działań organu zmierzających do zakończenia toczącego się postępowania administracyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że brak działania organu zmierzającego do zakończenia postępowania administracyjnego godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa). Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Natomiast organ w sprawie działał opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia. Z tych względów, w ocenie Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa, tj. art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 powołanej ustawy.