I SAB/Wa 358/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Miasta [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia 16 marca 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Miasta [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 16 marca 2018 r. Miasto [...] wystąpiło do SKO w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. w [...] przy ul. [...] stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej Kw nr [...] na rzecz B. D. w udziale wynoszącym 1/3 części oraz D. C. w udziale wynoszącym 2/3. Pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. Prezes SKO wskazał w odniesieniu do przedmiotowej sprawy o braku podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia takiego postępowania. Ponagleniem z dnia 25 lipca 2018 r. Miasto [...] zwróciło się do SKO o wszczęcie na jego wniosek postępowania nadzorczego oraz rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji zgodnie z art. 158 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na nie Kolegium w piśmie z dnia 1 sierpnia 2018 r. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia 22 października 2018 r. Miasto [...], reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], zarzucając organowi naruszenie: - art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4, art. 61 § 1a i art. 158 § 1 k.p.a. polegające na braku podjęcia przez organ jakichkolwiek rozstrzygnięć wymaganych prawem, które winny być następstwem ww. wniosku Miasta [...], tj. braku wszczęcia postępowania, braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania, braku wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, jak również braku wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, - art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. polegające na niezałatwieniu sprawy w terminach wskazanych w tych przepisach, jak również braku skierowania zawiadomienia o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, - art. 12 § 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wnikliwego i szybkiego działania organu w sprawie. Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia rozpatrującego ww. wniosek, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Uprzednie złożenie przez stronę skarżącą ponaglenia do SKO w [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, bowiem od marca 19 marca 2018 r. do dnia wyrokowania w żaden sposób nie rozpoznało wniosku Miasta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...]. Jeżeli SKO uznało, że skarżące Miasto nie jest legitymowane do żądania wszczęcia postępowania, to powinno wydać postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a., tj. odmówić wszczęcia postępowania. Organ nie wydał jednak takiego postanowienia, ani nie wszczął postępowania, zawiadamiając strony o jego wszczęciu. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wywiązało się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający i daje organowi realną możliwość załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie postępowanie organu narusza określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność organu miała rażący charakter. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Nie można zarzucić organowi celowego działania zmierzającego do odsunięcia w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnych przeszkód. Z akt sprawy wynika bowiem, że brak podjęcia rozstrzygnięcia wynikał z błędnej interpretacji złożonego przez Miasto podania, jako pisma sygnalizującego dostrzeżone wady decyzji, do którego organ ów się ustosunkował. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.