I SAB/Wa 36/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia (OPS.RŚ.5102.18202.2023) postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 29 grudnia 2023 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia uznanego decyzją z 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5102.18202.2023 za nienależnie pobrane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 19 grudnia 2023 r. wydał postanowienie nr OPS.F1.Pśrl.5102.231.2023.KP (l.dz.: 4027), którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu świadczenia uznanego decyzją z 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5102.18202.2023 za nienależnie pobrane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu 29 grudnia 2023 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia uznanego decyzją z 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5102.18202.2023 za nienależnie pobrane. Z akt sprawy wynika jednak, że organ ten w dniu 19 grudnia 2023 r. wydał postanowienie nr OPS.F1.Pśrl.5102.231.2023.KP (l.dz.: 4027), którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu świadczenia uznanego decyzją z 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5102.18202.2023 za nienależnie pobrane. Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na bezczynność została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego przedmiotowym wnioskiem skarżącej o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia. Należy podkreślić, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (https://cbois.nsa.gov.pl), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale. Mając powyższe na względzie, skoro skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu po wydaniu postanowienia z 19 grudnia 2023 r., a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia