I SAB/Wa 363/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących [...] solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] (dalej jako "skarżący") pismem z [...] lipca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w związku z przedłużającym się postępowaniem wnieśli ponaglenie, rozpoznane postanowieniem Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r., którym wyznaczono organowi termin na podjęcie rozstrzygnięcia liczący dwa miesiące od zwrotu akt sprawy. Termin ten minął w czerwcu 2019 r., a mimo tego organ nie zakończył postępowania, jak również nie podjął żadnych działań do tego zmierzających. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji; uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że opóźnienie w zakończeniu postępowania spowodowane jest bardzo dużą liczbą wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowania, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów. Prezydent zauważył ponadto, że w dniu 23 października 2018 r. otrzymał dokumentację archiwalną dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, zaś pismem z [...] lipca 2019 r. poinformował pełnomocnika stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 30 września 2019 r. Jednocześnie wystąpiono do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] z prośbą o przekazanie informacji niezbędnych do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 11 lipca 2016 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących z 5 lipca 2016 r. (data nadania), do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu w tej sytuacji realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął przy tym pod uwagę okoliczność, że w piśmie z [...] lipca 2019 r. organ sam wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 30 września 2019 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez 2 wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, bowiem organ od dnia otrzymania wniosku o ustalenie odszkodowania (tj. 11 lipca 2016 r. podjął zaledwie trzy czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia sprawy, tj. w dniu 19 lipca 2017 r. (a zatem po ponad roku od otrzymania wniosku) wystąpił do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców (odpowiedź wpłynęła w dniu 23 sierpnia 2017 r.); w dniu 12 października 2018 r. wystąpił do Biura Organizacji Urzędu [...] udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości (dokumentacja ta wpłynęła w dniu 24 października 2018 r.), zaś w dniu 22 lipca 2019 r. zwrócił się do Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] z prośbą o przekazanie informacji dotyczącej tego, kto i na jakiej podstawie mieszkał i administrował budynkiem posadowionym na gruncie. Poza tym pismem z [...] lipca 2019 r. poinformowano skarżących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że postępowanie niniejsze prowadzone było opieszale, organ podejmował czynności z częstotliwością raz do roku. W okresie ponad trzech lat jedynie raz poinformował strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Postępowanie to prowadzone było zatem z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a. Organ w sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta dużo wcześniej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.