I SAB/Wa 365/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. R., A. R., S. R., R. K., Z. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie wniosku K. R. z dnia [...] maja 1998 r., nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz K. R., A. R., S. R., R. K., Z. R. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. R., A. R., S. R., R. K., Z. R., pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wszczętej na skutek wniosku K. R. o wydanie decyzji stwierdzającej, że zespół [...] w [...] nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W skardze wskazali, że wniosek powyższy złożony został w dniu 18 maja 1998 r. Pierwsza zaś decyzja organu – Wojewody [...] w tej sprawie wydana została dopiero w 2002 roku. Na skutek wniesionego w sprawie odwołania decyzja ta został uchylona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi we wrześniu 2002 r. i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Dnia [...] sierpnia 2003 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...], ponownie odmówił stwierdzenia, że zespół [...] w B. nie podlegał pod działanie przepisów ww. dekretu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na skutek wniesionej do Sądu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1868/06, uchylił obie powyższe decyzje. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. po raz kolejny odmówił stwierdzenia, że przedmiotowy zespół [...] nie podlegał pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej. W wyniku wniesionego przez skarżących odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., uchylił tę decyzję. Skarżący wskazali, że Wojewoda [...] rozpatrując sprawę po raz czwarty, w dniu [...] lutego 2010 r. znów wydał negatywną dla nich decyzję, którą następnie utrzymał w mocy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Również te orzeczenia zostały wyeliminowane z obrotu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. ponownie odmówił stwierdzenia, że zespół pałacowo-parkowy w B. nie podlegał pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., uchylił tę decyzję i po raz kolejny przekazał sprawę Wojewodzie do ponownego rozpoznania. W dniu 31 października 2013 r. Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą, że zespół pałacowo-parkowy w B. nie podlegał pod działanie przepisów dekretu PKWN. Od decyzji tej odwołanie złożył Powiat [...]. W związku ze złożonym odwołaniem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że fakt braku sprecyzowania przedmiotu postępowania organ odwoławczy wytknął Wojewodzie dopiero w 2012 r. tymczasem, w ich ocenie uchybienie to mogło być wytknięte już w czasie rozpoznawania odwołania od pierwszej decyzji Wojewody [...] wydanej w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego skarżący podnieśli, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra przejawiało się również poprzez rozpoznawanie odwołania Zarządu Powiatu [...] przez prawie pięć miesięcy. I choć wprawdzie wydał w końcu, w dniu [...] kwietnia 2014 r., decyzję w tej sprawie, to zamiast oczekiwanej przez skarżących decyzji merytorycznej była to decyzja kasatoryjna, która znowu przedłuży, w ich ocenie, postępowanie o minimum pół roku. Tymczasem zdaniem skarżących zgodnie z art. 138 kpa to merytoryczne orzekanie przez organ II instancji powinno być regułą, uchylanie zaś decyzji i przekazywanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania – wyjątkiem. W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący przed wniesieniem skargi nie złożyli wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zawarty został w skardze, odpowiadając zaś na skargę organ nie sprzeciwił się temu wnioskowi. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga w niniejszej sprawie złożona została po wyczerpaniu trybu przewidzianego przepisem art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. Z 2013 r. poz. 271). Jak wynika z akt sprawy skarżący złożyli bowiem w dniu 14 marca 2014 r. pismo zatytułowane "wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy" wnosząc w jego treści o "niezwłoczne wydanie decyzji w sprawie wniesionych odwołań". Sąd potraktował niniejsze pismo jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc do meritum – skargę uznać należało za uzasadnioną co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku stwierdzającego przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które jednak nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w związku z tym, że w dniu orzekania przez Sąd, a nawet w dniu składania skargi, organ wydał decyzję, Sąd nie mógł wydać rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa tj. zobowiązać organu do wydania aktu. Przy czym zauważyć należy, że rozstrzygnięcie takie nie było również wnioskowane w skardze. Skarżący mając bowiem świadomość istnienia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznającej odwołanie od orzeczenia Wojewody [...], złożyli skargę jedynie w zakresie stwierdzenia rażąco przewlekłego prowadzenia postępowania, co stanowi prejudykat dochodzenia odszkodowania od organu na gruncie prawa cywilnego. Jak podkreśla się w piśmiennictwie oraz judykaturze, przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ prowadzący postępowanie przedłuża termin załatwienia sprawy w sposób nieuzasadniony, przekraczając tym samym terminy zawarte w art. 36 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazania wymaga, że przewlekłość postępowania jest zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych i podważa autorytet administracji oraz zaufanie do organów państwa. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że działanie organu miało charakter przewlekły, jednak zaistniała w sprawie przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z zestawienia dat złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] oraz rozpoznania tego odwołania, organ istotnie przekroczył terminy przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, przekroczenie to jednak nie było znaczące. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznał bowiem wspominane odwołanie w dniu [...] kwietnia 2014 r., a wiec po upływie czterech miesięcy od daty jego wniesienia. Odnosząc się do podniesionych w skardze okoliczności, że powyższa decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest decyzją merytoryczną, jak oczekiwali tego skarżący, a decyzją kasatoryjną, wskazać należy, że decyzja ta nie jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. Również wydawane wcześniej przez organy orzekające w niniejszej sprawie, decyzje nie podlegają kontroli Sądu w tej sprawie. Ocena tych rozstrzygnięć nie jest bowiem objęta zakresem sprawy na przewlekłość. Jednocześnie w związku z tym, że zaistniała w sprawie przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego, Sąd uznał, że zawarty w skardze wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie ma usprawiedliwionych podstaw i odstąpił od jej wymierzenia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.