I SAB/Wa 365/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi. J. C. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie uczynił bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Prezydenta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2006 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ew. nr [...] z obrębu [...], na następujące działki: dz. nr [...] o pow. [...] m2, dz. nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, dz. nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczona pod poszerzenie ul. [...]. Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1, a także art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej: "k.p.a.", i wniósł o: zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej rozpatrującej wniosek; stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie dopuścił się on bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowa sprawa wszczęta [...] września 2020 r. do dnia dzisiejszego nie została rozstrzygnięta. Podkreślił, że mimo, iż upłynęły już prawie dwa lata, organ nie podjął żadnych merytorycznych czynności zmierzających do jej załatwienia oraz nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w tej sprawie, i nie odpowiada na jakiekolwiek próby uzyskania informacji na temat przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W szczególności, skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi na pismo skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] stycznia 2022 r. z prośbą o wskazanie etapu, na którym rozpatrywana jest sprawa, jak również do skarżącego nie skierowano żadnego powiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o przyczynie takiego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że pismem z [...] września 2020 r. Prezydent [...] wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] czerwca 2006 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, w części: przyjętej podstawy prawnej decyzji w zakresie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) dalej: "u.g.n.", rozstrzygnięcia zawartego w treści uzasadnienia, z którego wynika, że działka wydzielona pod drogę publiczną - ulicę [...] (nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]), zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 u.g.n., przechodzi na własność [...] z dniem, w którym ww. decyzja nr [...] stanie się ostateczna. Podniósł, że do spraw nie wszczynanych na wniosek stron postępowania, a prowadzonych z urzędu nie ma zastosowania art. 37 k.p.a. Ponadto wskazał, że pismem z [...] listopada 2022 r., znak: [...] poinformował Prezydenta o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2006 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg - ogólnie ujmując - na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.) oraz na stan faktyczny, tj. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). W powołanym przepisie ustawodawca uznał, że istotne znaczenie ma przedmiot zaskarżenia istniejącego aktu, czynności lub stanu faktycznego w chwili mającej dokonać się kontroli przez sąd administracyjny. Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 przedmiotowy zakres kognicji sądu administracyjnego, określony w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a., determinuje jeden z istotnych elementów konstrukcji dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, podlegającej ocenie w ramach art. 58 § 1 p.p.s.a. Dopuszczalność ta obejmuje przy tym zarówno przesłanki podmiotowe, jak i przedmiotowe, które łącznie determinują w sposób bezpośredni możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej co do istoty. Każde zatem merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Wyjaśniono również, odwołując się w tej mierze do poglądów doktryny, że "jedna z przesłanek dopuszczalności skargi odnosi się do przedmiotu skargi i obejmuje wymaganie, by – z jednej strony – zaskarżana forma działania administracji należała do katalogu form działania administracji, co do których ustawa przewiduje możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego (forma działania administracji musi być przez ustawę objęta właściwością sądu administracyjnego), z drugiej zaś – by zaskarżana forma działania administracji istniała w sensie prawnym (wymóg istnienia przedmiotu zaskarżenia). Oba wymagania muszą być przy tym spełnione łącznie – niespełnienie chociażby jednego z nich jest równoznaczne z niedopuszczalnością skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji nie należy do katalogu form objętych właściwością sądu administracyjnego) lub w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji w sensie prawnym nie istnieje, tj. jeżeli w momencie wniesienia skargi nie istnieje przedmiot zaskarżenia) i w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi". Jakkolwiek uchwała ta dotyczyła innego problemu niż ten, który zaistniał w rozpoznawanej sprawie, poglądy prawne w niej wyrażone pozostają aktualne w tym przypadku. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], która miała się przejawiać w braku wydania decyzji w przedmiocie wniosku Prezydenta [...] z [...] września 2020 r. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jego własnej decyzji z [...] czerwca 2006 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów i budynków jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Godzi się jednakowoż zauważyć, że samo przyznanie organowi administracji publicznej kompetencji do wszczęcia z urzędu postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie prowadziło do automatycznego, dorozumianego, jego wszczęcia. Ocena czy w danym przypadku należało wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności należała zatem do organu. Stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego może przybrać wyłącznie formę informacji kierowanej do wnoszącego podanie, co miało miejsce w niniejszej sprawie, tj. znajdujące się w aktach administracyjnych pismo z [...] listopada 2022 r., znak: [...], którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało Prezydenta [...] o braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2006 r., nr [...]. Mając zatem na względzie, że w niniejszej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, nie istnieje stan faktyczny, który można zakwalifikować (choćby potencjalnie) jako bezczynność lub przewlekłość. Aby można bowiem mówić o opieszałości organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, musi istnieć zawisłe przed tym organem postępowanie administracyjne. Skoro zaś taka sytuacja w sprawie nie występuje, to nie istnieje także przedmiot zaskarżenia, a to czyni wniesioną w tych uwarunkowaniach skargę niedopuszczalną. Następstwem powyższego jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd administracyjny do jej merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.