I SAB/Wa 367/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej P. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. D. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. P. D. pismem z dnia 19 czerwca 2012r. złożyła wniosek na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014r., poz.518) o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...]. Uprzednio, Prezydent [...] prowadził postępowanie dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Organ wówczas zgromadził w sprawie szereg dokumentów pozwalających na wydanie decyzji w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 stycznia 1949r., złożonego przez J. L., o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu nieruchomości [...] odmówił P. D. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w ewidencji jako działka [...], w skład którego wchodziła część dawnej nieruchomości hipotecznej o pow. [...] m2. Po dacie wydania ww. decyzji i po dacie wpłynięcia wniosku o odszkodowanie w trybie art.. 215 u.g.n. organ nie gromadził już żadnej dokumentacji w sprawie. Nie podejmował też żadnych czynności w sprawie. Pismem z dnia 23 grudnia 2014r. radca prawny J. B. złożył, w imieniu P. D. zażalenie na niezałatwienie w terminie przez organ sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył dodatkowy termin sprawy do czterech miesięcy od dnia otrzymania ww. postanowienia. Wobec niezałatwienia sprawy, radca prawny J. B. złożył, w imieniu P. D. skargę na bezczynność. Prezydent [...] wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 21 czerwca 2012r. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad trzech lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego Organ do daty złożenia wniosku o odszkodowanie faktycznie nie podejmował żadnych czynności w sprawie, nie powiadamiał również stron o dodatkowym terminie załatwienia sprawy oraz o przyczynie opóźnienia. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność organ poinformował o przewidywanym zakończeniu postępowania. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Nie sposób również nie dostrzec, że nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 36 k.p.a., gdyż przez długi czas nie informował strony o terminie załatwienia sprawy, a także o przyczynach jej niezałatwienia z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu jej załatwienia. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Stwierdzona bezczynność miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą tłumaczyć zaniechania podejmowania czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Za niedopuszczalne również uznać należy zaniechanie dopełnienia obowiązków, nałożonych na organ prowadzący postępowanie administracyjne z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Organ od daty złożenia wniosku o odszkodowanie nie podjął czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, należy zatem domniemywać, że dysponował już zupełnym materiałem dowodowym zgromadzonym na bazie sprawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem o odszkodowanie w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Tak zaistniałą bezczynność należy zakwalifikować jako rażącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art.200 p.p.s.a.