I SAB/Wa 369/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r. w części dotyczącej udziału w ½ części nieruchomości położonej w K. w gm. [...] składającej się z parceli katastralnej [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz P. Sp. z o. o. z siedzibą w K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r., nr [...] w części dotyczącej udziału w ½ części nieruchomości położonej w K. w gm. [...], składającej się z parceli katastralnej l. kat. [...], stanowiącej własność skarżącej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych orzeczeniem z dnia [...] listopada 1959 r. zatwierdził protokół zdawczo-odbiorczy ustalający składniki majątkowe stanowiące część składową przedsiębiorstwa F. W. C. w [...] Sp. z o.o., które przeszły wraz z przedsiębiorstwem na własność Skarbu Państwa, w tym m.in. przedmiotową nieruchomość stanowiącą współwłasność F. W. C. w [...] Sp. z o.o. i P. Sp. z o.o. w K.. W dniu [...] sierpnia 2009 r. P. Sp. z o.o. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia w części dotyczącej udziału w ½ części przedmiotowej nieruchomości, która stanowiła własność tej spółki. Jak wynika z akt sprawy, organ podjął działania zmierzające do zebrania materiału dowodowego w sprawie. Między innymi pismem z dnia [...] listopada 2009 r. organ wystąpił do Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., Archiwum Państwowego w K.i Archiwum Akt Nowych w W. o odnalezienie i nadesłanie akt postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Poinformował jednocześnie strony postępowania o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia do dnia 31 marca 2010 r. W dniu [...] listopada 2009 r. organ wystąpił także do Urzędu Miasta K. o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym nieruchomości. Dokumenty te nadesłano w dniu [...] marca 2010 r. Z kolei w dniu [...] maja 2010 r. wpłynęły dokumenty z Archiwum Akt Nowych, a w dniu [...] czerwca 2010 r. z Archiwum Państwowego w K. W dniu [..] maja 2010 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w K. o nadesłanie odpisu zupełnego z Rejestru Handlowego dla "F. W. C. Sp. z o.o." Poinformował jednocześnie strony postępowania o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i o przewidywanym terminie jej zakończenia do dnia 31 października 2010 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego w K. o nadesłanie dokumentów, na podstawie których możliwe będzie ustalenie składu organów oraz numeru RHB "F. W. C. Sp. z o.o." W dniu [...] października 2010 r. zawiadomił strony postępowania o przyczynach zwłoki oraz przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 31 stycznia 2011 r. Równocześnie organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w K. o nadesłanie odpisu zupełnego z Rejestru Handlowego dotyczącego "F. W. C. Sp. z o.o.", podając numer RHB. Żądany wypis uzyskano w dniu 6 grudnia 2010 r., natomiast w dniu 14 lutego 2011 r. wpłynęła informacja, że ww. F. nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. organ zawiadomił strony, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 lipca 2011 r. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu ustanowienia kuratora dla F. W.C. w [...] Sp. z o.o. Pismem z tej samej daty wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w K. o ustanowienie kuratora. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] postępowanie niniejsze zostało podjęte. W dniu [...] listopada 2013 r. P. Sp. z o.o. wystosowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w sprawie. Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r. organ wystąpił do Urzędu Miasta K. o nadesłanie aktualnych wypisów z rejestru gruntów dotyczących przedmiotowej nieruchomości (żądane dokumenty nadesłano w dniu 23 grudnia 2013 r.). Pismem z tej samej daty poinformował strony, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 stycznia 2014 r. Pismami z dnia 21 listopada 2014 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...], Ministerstwa Gospodarki i Archiwum Narodowego w K., [...]Urzędu Wojewódzkiego w K. o nadesłanie dokumentacji niezbędnej do zakończenia niniejszego postępowania. Organ przedłużył jednocześnie termin rozpoznania sprawy do dnia 31 marca 2015 r. Żądane dokumenty wpłynęły w grudniu 2014 r. oraz w lutym 2015 r. W dniu 19 marca 2015 r. organ ponownie wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...]oraz Ministerstwa Gospodarki o nadesłanie dokumentów niezbędnych do wydania decyzji w sprawie. Poinformował jednocześnie strony postępowania, że decyzja wydana zostanie do dnia 31 lipca 2015 r. Pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. Spółka P.wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r., nr [...] w części dotyczącej udziału w ½ części nieruchomości położonej w K. w gm. [...], składającej się z parceli katastralnej l. kat. [...], stanowiącej własność skarżącej. W jej uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że Minister przekroczył wszystkie terminy określone w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym nie zaszły żadne okoliczności, które uzasadniałyby zwłokę w zakończeniu postępowania. W tej sytuacji skarga na bezczynność organu stała się zdaniem Spółki konieczna. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i o nierozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, lecz przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie i wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania systematycznie podejmował szereg czynności mających na celu zebranie materiału dowodowego, umożliwiającego rozstrzygnięcie sprawy. Organ informował również strony postępowania o przyczynach nierozpoznania sprawy oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Organ zwrócił ponadto uwagę, że w trakcie postępowania trzykrotnie zmieniał się referent zajmujący się sprawą, jak również podniósł kwestię dużej ilości spraw prowadzonych w Ministerstwie, w których analiza akt, z uwagi na ich skomplikowany charakter, zajmuje wiele czasu. Organ zaznaczył także, że niniejsze postępowanie przez okres około dwóch lat było zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzenie nieważności określonej części orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1959 r. nie został dotychczas rozpoznany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania kodeksowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym przepisom procesowym, określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to tak długa, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 kpa, zwłoka organu w załatwieniu przedmiotowej nie jest usprawiedliwiona. Z akt sprawy wynika, że do dnia rozpoznania skargi przedmiotowa sprawa nie została zakończona. Nie ulega zatem wątpliwości, że Minister dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżących w zakreślonym terminie. Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też fakt zgromadzenia już przez Ministra obszernego materiału dowodowego, a także fakt, że niniejsze postępowanie przez okres około dwóch lat było zawieszone, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Powołany powyżej art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, że w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien jednak, biorąc pod uwagę całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że praktycznie cały niezbędny do rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy został już przez organ zebrany, Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy jest okresem wystarczającym, aby organ zakończył prowadzone postępowanie administracyjne i w zależności od dokonanych ustaleń wydał stosowną decyzję w wyznaczonym przez Sąd terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.