I SAB/Wa 37/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta [...] do rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...] – w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...]. Burmistrz Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że po złożenie wniosku o przekształcenie z [...] marca 1999 r., zmarł jeden z wnioskujących o przekształcenie – maż skarżącej [...]. Konieczne jest zatem ustalenie następców prawnych zmarłego użytkownika wieczystego, dlatego organ nie mógł podjąć działań w sprawie. Ponadto organ przywołał treść art. 26 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2, wszczęte na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończone decyzją ostateczną do dnia 31 grudnia 2018 r., umarza się, jeżeli użytkownik wieczysty lub współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę, nie złożą do dnia 31 marca 2019 r. organowi, o którym mowa w tej ustawie oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ustawa z dnia 28 lipca 2018 r. ma zastosowanie do wniosku skarżącej i jej małżonka na podstawie przepisów przejściowych tej ustawy. Z uwagi zatem na konieczność podjęcia działań przez stronę, organ nie mógł wydać decyzji. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] marca 1998 r. [...] wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w prawo własności. Przewodniczący Zarządu Miasta [...] decyzją z [...] czerwca 1999 r. nr [...] orzekł o odpłatnym przekształceniu tego prawa oraz ustalił wysokość opłaty za to przekształcenie. Decyzją z [...] marca 2000 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z [...] stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyznaczyło Burmistrzowi [...] termin załatwienia sprawy wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] do dnia 26 marca 2007 r. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wezwała organ ponownie do rozpoznania wniosku z [...] marca 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zdanie sądu strona wyczerpała przed wniesieniem skargi wymagany przepisami ustawy tryb, o czym świadczy treść postanowienia SKO z [...] stycznia 2007 r. Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 §1 ppsa. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Ponadto organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 kpa. Sformułowanie "bez zbędnej zwłoki" oznacza, że sprawa ma być załatwiona tak szybko, jak to jest możliwe. Zgodnie z ustawą załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania - art. 35 § 3 kpa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności między innymi, gdy: nie podejmuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy (wyrok NSA z 27 października 1998r. w sprawie sygn. akt IV SAB 18/98 - LEX nr 45691), zwłaszcza zaś, gdy nie podejmuje w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani innej czynności (wyroki NSA z 19 lutego 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 153/98 - LEX nr 48688). Istotnym jest, że okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Tego rodzaju pogląd harmonizuje z powszechnie aprobowaną zasadą, iż realizacja kompetencji organu administracji jest jego prawnym obowiązkiem. Zatem organ, do którego wpływa wniosek, obowiązany jest zawsze rozpatrzyć sprawę, wydając stosowne rozstrzygniecie. Należy także wskazać, że pod pojęciem "załatwienia sprawy" czy też "rozpoznania wniosku" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działań procesowych. Bezczynność będzie zatem również zachodzić, gdy organ, do którego podanie wpływa, nie dostrzega kwestii wpadkowych, proceduralnych i ich nie rozstrzyga. Niedopełnienie tym obowiązkom świadczy o wystąpieniu bezczynności w rozumieniu art. 3 §2 pkt 9 ppsa. Takie działanie organu implikuje po stronie Sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a ppsa). W niniejszej sprawie sąd wyznaczył organowi termin jednego miesiąca, uznając go za adekwatny do okoliczności niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z opisanych wyżej czynności podejmowanych przez organ oraz ich częstotliwości (z akt wynika, że przez okres ponad 10 lat organ nie podjął żadnej czynności w sprawie), uchybienie przez Burmistrza terminowi z art. 35 § 3 K.p.a. z całą pewnością nastąpiło, stąd w punkcie II wyroku Sąd orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, która z pewnością miała charakter rażący, pozostaje bowiem w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w przepisach art. art.: 7, 8 i 2 kpa, jak też narusza w sposób rażący dyspozycję normy prawnej z art. 35 kpa. Konieczności tak długiego procedowania nad wnioskiem złożonym ponad 20 lat temu, nie może wytłumaczyć w żaden sposób argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę. Sad uznał natomiast, że nie ma podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o jakiej mowa w art. 149 § 2 ppsa. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącej. Ustawodawca zatem pozostawił uznaniu sądu administracyjnego uprawnienie do rozstrzygania w tym zakresie (w przywołanym przepisie użyto słowa "może"). Zatem przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Treść wniosku o przyznanie sumy pieniężnej nie uzasadnia takiego żądania. Skarżąca nie przedstawiła ani nie powołała okoliczności, które mogłyby wskazywać na zasadność kompensaty. Ponadto należy zaznaczyć, że w sprawie zostało ustalone, że jeden z wnioskodawców [...] nie żyje i nie zostało wykazane następstwo prawne po nim, co ma też wpływ na bieg postępowania. W tej też części skarga nie podlegała więc uwzględnieniu, o czym orzeczono na podstawie z art. 149 § 2 ppsa w punkcie trzecim wyroku. Na marginesie należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się projekt postanowienie z [...] lutego 2019 r. Burmistrza Miasta [...] o zawieszeniu postępowania o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], do czasu dostarczenia postępowania spadkowego po zmarłym [...] stycznia 2010 r. [...]. Jedynym adresatem tego postanowienia jest [...]. W aktach brak jest jednak dowodu doręczenia tego postanowienia skarżącej. Fakt jego doręczenia nie został potwierdzony ani w odpowiedzi na skargę z [...] lutego 2019 r., ani w piśmie pełnomocnika skarżącej z [...] września 2019 r. Przesłane do sądu akta sprawy nie zostały również uzupełnione przez organ o żadne nowe dowody. W tym miejscu zastrzec należy, że postanowienie wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jego doręczenia stronie (art. 110§ 1 kpa w zw. z art. 126 kpa). Zatem wobec braku jakichkolwiek dowodów doręczenia projektu postanowienia z [...] lutego 2019 r. skarżącej, a także braku informacji od stron, że miało to miejsce, nie można uznać, że weszło ono do obrotu . Tym samym nie może być przeszkodą do zobowiązania organu do wydania aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku. ----------------------- 4