I SAB/Wa 370/18

Dnia 15 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W., M. Ż., M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie ostateczności decyzji 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M.W., M.Ż. i M.B. z dnia [...] maja 2018 r. o stwierdzenie ostateczności decyzji Prezydenta [....] nr [...] z dnia [...] września 2014 roku, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie ; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M.W., M. Ż. i M. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. W., M. Z. i M. B. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] listopada 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/Organ") postępowania w sprawie stwierdzenia ostateczności decyzji organu nr [...] z dnia [...] września 2014 roku ustanawiającej na [...] lat prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w [...] przy ulicy [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Skarżący wskazał, że mimo złożonego w sprawie w dniu [...] maja 2018 roku wniosku o stwierdzenie ostateczności decyzji oraz ponaglenia z dnia [...] września 2018 roku, organ do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku. W skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący wnieśli o : 1. wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; 2. przyznanie skarżącym solidarnie sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim; 3. zasądzenie od organu solidarnie na rzecz stron kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w przedmiotowej sprawie Biuro Spraw Dekretowych Urzędu Miasta [...] poinformowało w piśmie z dnia [...] lipca 2018 roku nr [...], że z uwagi na brak akt dot. przedmiotowej nieruchomości oraz toczące się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] (dalej jako : SKO) postępowanie nadzwyczajne w sprawie ww. nieruchomości nie można było stwierdzić kiedy decyzja Prezydenta z dnia [...] września 2018 roku stała się ostateczna. Organ wskazał ponadto, iż akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości zwrócone zostały do Biura Spraw Dekretowych przez biuro Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu [...] w dniu [...] lipca 2018 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W rozpoznawanej sprawie od [...] maja 2018 roku, kiedy to wpłynął do Prezydenta [...] wniosek skarżących w sprawie stwierdzenia ostateczności decyzji administracyjnej – nie podjęto żadnych czynności. W piśmie z [...] lipca 2018 roku Biuro Spraw Dekretowych wskazało jedynie, że nie dysponuje aktami dot. przedmiotowej nieruchomości, gdyż zostały one przekazane do SKO z uwagi na fakt prowadzenia przed tym organem postępowania w sprawie. Kolejnym pismem Naczelnika Wydziału Spraw Dekretowych w Biurze Spraw Dekretowych z dnia [...] sierpnia 2018 roku, wskazano, że wniosek z [...] maja nie może zostać rozpatrzony z uwagi na wpływ do SKO wniosku Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W związku z brakiem reakcji pełnomocnik stron w piśmie z dnia [...] września 2018 roku wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu wniosku pomimo upływu [...] miesięcy od daty jego złożenia. W tej sytuacji w okolicznościach sprawy należało uznać, że organ dopuścił się przewlekłości, bowiem od [...] maja 2018 roku do dnia dzisiejszego nie określił daty ostateczności spornej decyzji choć jest to czynność nie wymagająca nadzwyczajnych czynności wyjaśniających. W odpowiedzi na wniosek organ winien niezwłocznie wskazać datę ostateczności decyzji bądź jednoznacznie określić, że wobec zaskarżenia nie jest ona jeszcze ostateczna. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia "sprawy" bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wyznaczenie mu, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "ppsa"), terminu w jakim zobowiązany będzie udzielić odpowiedzi na wniosek. Realnym terminem, w jakim możliwe jest stwierdzenie ostateczności decyzji jest termin 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna z art. 154 § 7 ppsa ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę pieniężnego zadośćuczynienia. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej "sankcji" organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku zapadło na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i 205 § 2 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa.