I SAB/Wa 370/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi K. P. na bezczynność i przewlekłość Rzecznika Finansowego w przedmiocie rozpoznania interwencji w sprawie nieuwzględnienia roszczeń zgłoszonych w postępowaniu reklamacyjnym postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić K. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 2 stycznia 2022 r. (pkt 2 tego pisma), sprecyzowaną pismem z 14 listopada 2022 r. (pkt 2 na str. 2 tego pisma), na bezczynność i przewlekłość Rzecznika Finansowego w przedmiocie rozpoznania jego interwencji, jako klienta podmiotu rynku finansowego, zapoczątkowanej skargą z 31 grudnia 2020 r., dotyczącą nieuwzględnienia przez podmiot rynku finansowego jego roszczeń zgłoszonych w postępowaniu reklamacyjnym, w ramach którego Towarzystwo Ubezpieczeniowe Ergo Hestia S.A. odmówiło wypłaty odszkodowania z tytułu ubytku wartości rynkowej pojazdu spowodowanej szkodą komunikacyjną nr [...] z [...] września 2020 r. w samochodzie marki BMW, nr rej. [...]. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Finansowy wniósł o jej odrzucenie w opisanym wyżej zakresie jako niedopuszczalnej. W uzasadnieniu wskazał, że Rzecznik Finansowy podejmował w niniejszej sprawie działania na podstawie art. 17 ust. 1, art. 24, art. 25 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 187 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", które nie miały charakteru władczego i nie kończyły się decyzją administracyjną, postanowieniem, ani nie były podejmowane w trybie przepisów Kodeksu postępowania Administracyjnego, Ordynacji podatkowej, czy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Rzecznik Finansowy podał również, że nie jest uprawniony do wydawania aktów administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Ustala więc, czy nie zachodzi jedna z wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej zwanej "ppsa",przesłanek do odrzucenia skargi. W pierwszej kolejności Sąd bada, czy sprawa wywołana skargą sądową należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 ppsa stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Według art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. Ponadto, z art. 3 § 3 ppsa wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z treści art. 16 i art. 18 ustawy wynika, że Rzecznik Finansowy – co do zasady - to osoba prawna, która wykonuje swe zadania przy pomocy podległego mu Biura Rzecznika. Art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy przewiduje, że do zadań Rzecznika Finansowego należy podejmowanie działań w zakresie ochrony klientów podmiotów rynku finansowego, których interesy reprezentuje, a w szczególności rozpatrywanie wniosków w indywidualnych sprawach, wniesionych na skutek nieuwzględnienia roszczeń klienta przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji (tzw. postępowanie interwencyjne). Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy podjęcie czynności przez Rzecznika następuje z urzędu lub na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego w sytuacji nieuwzględnienia jego roszczeń przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji, o którym mowa w rozdziale 2. Według art. 24 ust. 2 ustawy Rzecznik, po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem, może: 1) podjąć czynność; 2) wskazać wnioskodawcy przysługujące mu prawa i środki działania; 3) przekazać sprawę według właściwości; 4) wskazać wnioskodawcy możliwość przeprowadzenia pozasądowego postępowania w sprawie rozwiązywania sporów między klientem a podmiotem rynku finansowego, o którym mowa w art. 35; 5) nie podjąć czynności, o czym zawiadamia, uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawcę oraz osobę, której sprawa dotyczy. Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy Rzecznik, podejmując czynność, bada, czy wskutek działania lub zaniechania podmiotu rynku finansowego nie nastąpiło naruszenie praw lub interesów klienta. Zgodnie z art. 27 ustawy po zbadaniu sprawy Rzecznik może: 1) poinformować wnioskodawcę, że nie stwierdził naruszenia jego praw lub interesów; 2) zwrócić się do podmiotu rynku finansowego, w którego działalności stwierdził naruszenie praw lub interesów klientów, o ponowne rozpatrzenie sprawy; 3) zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwego organu, w szczególności do Komisji Nadzoru Finansowego, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, prokuratury albo organów kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej. Z powyższych uregulowań wynika, że Rzecznik Finansowy prowadząc postępowanie interwencyjne na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego, wywołane nieuwzględnieniem jego roszczeń w postępowaniu reklamacyjnym prowadzonym przez podmiot rynku finansowego (art. 5 ustawy), występuje jako osoba prawna, a nie organ administracji publicznej, w szczególności wymieniony w art. 5 § 2 pkt 3 i 4 kpa centralny organ administracji rządowej, czy też kierownik centralnego urzędu administracji rządowej podległy, podporządkowany lub nadzorowany przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra. Z ustawy wynika, że do postępowania interwencyjnego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W postępowaniu interwencyjnym Rzecznik Finansowy nie przyznaje uprawnień materialnoprawnych klientowi podmiotu rynku finansowego (np. ubezpieczonemu), ani nie nakłada na żaden podmiot rynku finansowego (np. zakład ubezpieczeń) obowiązków ze sfery prawa materialnego. Działania Rzecznika Finansowego dotyczące rozpatrzenia wniosku klienta podmiotu rynku finansowego w postępowaniu interwencyjnym nie przybierają formy decyzji administracyjnej, postanowienia, czy aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że sprawa bezczynności i przewlekłości Rzecznika Finansowego opisana w niniejszej skardze nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.