I SAB/Wa 372/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku D. Z. z dnia [...] grudnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej D. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W.w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej jako "[...]". W uzasadnieniu skargi wskazała, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy na dzień [...] sierpnia 2011 r., który jednak nie został przez ten organ dotrzymany. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji oraz wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Jednocześnie podniósł, że jako data zakończenia postępowania wskazany został dzień [...] grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie w ocenie sądu Prezydent Miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. W wyniku niewywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym z powołanych przepisów skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Wojewoda postanowieniem [...] kwietnia 2011 r. uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2011 r. Następnie pismem z dnia [...] października 2011 r. organ powiadomił skarżącą, że z uwagi na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w postanowieniu Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r. Jednocześnie organ podał, że przewidywany termin zakończenia sprawy to [...] grudnia 2011 r. Wobec powyższego Sąd zauważył, że co najmniej od otrzymania przez organ I instancji opisanego postanowienia Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r., czyli od dnia [...] maja 2011 r. Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania, bowiem wystosował w sprawie jedynie pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. do Sądu Okręgowego w W. o nadesłanie akt lokalizacyjnych nr [...] i nr [...] przesłanych do Sądu przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. Oznacza to, że z analizy akt sprawy bezspornie wynika, że organ I instancji nie dokonał w sprawie praktycznie żadnej czynności. Sytuacja bezczynności Prezydenta jest tym bardziej niezrozumiała, że jak wynika z udzielonej przez organ I instancji odpowiedzi na skargę zachodzi konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji oraz wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Wobec powyższego ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że organ I instancji w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie już przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również nie dotrzymał dodatkowego terminu wyznaczonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W aktach brak jest jakiejkolwiek dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Nadto organ, już po terminie zakreślonym powołanym postanowieniem Wojewody, pismem z dnia [...] października 2011 r. poinformował skarżącą, że z powodu dużej ilości spraw przewidywany termin zakończenia niniejszej sprawy to [...] grudnia 2011 r., co budzi uzasadnioną obawę, że organ nie traktuje przedmiotowej sprawy jako pilnej i nie podejmuje wzmożonych starań w celu jej zakończenia. Jednocześnie podanie prawie trzymiesięcznego terminu rozpoznania sprawy, w której wniosek wpłynął w dniu [...] grudnia 2009 r., czyli ponad 2 lata temu, samo w sobie rażąco narusza terminy określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i jednocześnie obrazuje podejście Prezydenta do konieczności terminowego zakończenia sprawy (patrz art. 6-8 i 12 kpa). Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa.". Złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta Miasta W. jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność na dzień jej rozpatrywania przez Sąd nie nosi jeszcze cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.