I SAB/Wa 372/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B.D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. D. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...]z obrębu [...] o pow. [...] m², uregulowana w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" oznaczona jako dawna działka hipoteczna numerem [...], z uwagi na dokonaną przed 1 września 1939 r. parcelację, była wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 pkt e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pismami z dnia [...] lipca 2012 r. organ wystąpił do [...] o nadesłanie informacji z rejestru gruntów wraz z odbitką mapy sytuacyjnej dla w/w działki oraz do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nadesłanie akt postępowania. Jednocześnie pismem z dnia 2 lipca 2012 r. Wojewoda [...] poinformował wnioskodawcę, że ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym przez przepisy kpa i wskazał, iż przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy to [...] grudnia 2012 r. Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. organ ponowił wezwanie skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące przedłożenia akt sprawy. Przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2012 r. do organu wpłynęła odpowiedź na wezwanie skierowane do [...], z której wynika, iż działka nr [...] została podzielona na cztery działki. Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. B. D. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa z zażaleniem na przewlekłe prowadzeni postępowania przez Wojewodę [...]. Pismem z dnia 20 marca 2013 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w związku ze znaczną rozbieżnością co do powierzchni wnioskowanej nieruchomości konieczne jest pozyskanie dokumentacji mającej na celu ściśle określenie położenia przedmiotowej działki, a więc nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), a przewidywany termin rozpatrzenia wniosku jest okres do dnia 28 czerwca 2013 r. Ponadto organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni, poprzez przedstawienie opinii geodezyjnej ściśle określającej położenie przedmiotowej działki oraz jej powierzchnię, wskazują, że brak odpowiedzi spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi uznał zażalenie za nieuzasadnione. B. D., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 10 lipca 203 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m², uregulowana w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" oznaczona jako dawna działka hipoteczna numerem [...], z uwagi na dokonaną przed 1 września 1939 r. parcelację, była wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 pkt e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 12, 35 ust.2 oraz art. 36 ust. 1 k.p.a. przez niedotrzymanie terminów do załatwienia niniejszej sprawy. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty na jej zasadność. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał jednocześnie, iż decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu opisanego wniosku, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., po rozpoznaniu wskazanego wniosku, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem w/w decyzja Wojewody została wydana po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Organ wydał bowiem akt, czego domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. W tym miejscu wskazać jednak należy, że przepis art. 149 ppsa zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że choć istotnie rozpoznanie przez Wojewodę wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego, to przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca, a organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa.