I SAB/Wa 373/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. A., K. S., J. T. i J. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku A. A., K. S., J. T. i J. G. z dnia [...] lipca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] działka nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A. A., K. S., J. T. i J. G. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. A., K. S., J. T. i J. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] działka nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy na dzień [...] lipca 2010 r., który jednak nie został przez w/w organ dotrzymany. W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie podniósł, iż jako data zakończenia postępowania wskazany został dzień [...] stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] lipca 2009 r. W wyniku nie wywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym z powołanych przepisów skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Wojewoda postanowieniem [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2010 r. Następnie w związku z dalszą bezczynnością organu skarżący wystąpili do Prezydenta W. pismem z dnia [...] października 2010 r. wnosząc, wobec zebrania całości materiału dowodowego, o rozpoznanie wniosku i zakończenie niniejszego postępowania. Jednocześnie podnieśli, iż organ od 6 miesięcy nie uczynił nic aby sprawę rozstrzygnąć. Wobec powyższego Sąd zauważył, że od przedłożenia organowi I instancji opisanego postanowienia Wojewody tj. [...] kwietnia 2010 r. Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania, bowiem nie dokonał w sprawie żadnej czynności i to pomimo pisma skarżących z dnia [...] października 2010 r. o niezwłoczne zakończenie postępowania. Sytuacja ta jest tym bardziej niezrozumiała, że jak wynika z udzielonej przez organ Sądowi odpowiedzi na skargę "zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstawy do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie". Zatem ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również termin wyznaczony w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W aktach brak jest bowiem dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Nadto organ nie informował stron o przyczynach zwłoki w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie oraz o ewentualnym terminie jej zakończenia, co powoduje refleksję, że organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje wzmożonych starań w celu jej zakończenia. Na uwagę zasługuje również informacja zawarta w odpowiedzi na skargę, że w skierowanym do stron po złożeniu niniejszej skargi na bezczynność, piśmie z dnia [...] października 2011 r. organ wyznaczył termin zakończenia sprawy na dzień [...] stycznia 2012 r. Zatem podanie w/w terminu rozpoznania sprawy rażąco narusza terminy określone w przepisach kpa i jednocześnie obrazuje podejście Prezydenta do potrzeby rychłego zakończenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Ponadto zauważyć należy, iż złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.