I SAB/Wa 374/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. M. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku z dnia 7 marca 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] - w terminie jednego miesięca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego B. M. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. M. pismem z dnia 9 września 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w sprawie z wniosku M. W. i innych o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]. W skardze wnosił o : - zobowiązanie organu do wydania decyzji, -stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - orzeczenie grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku M. W., M. G., A. G., G. P., M. W. i A. K. - odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] orzekającej o uchyleniu orzeczenia administracyjnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1951 r. wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w W. o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] ozn. Nr hip. [...], położonego w W. przy ul. [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji - Burmistrzowi Gminy W. W dniu 7 marca 2011 r. (data prezentaty) wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek w/w osób o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wnosili oni o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. z uwagi na to, że - między innymi - została ona wydana w stosunku do osoby nieżyjącej – Z. W. zmarłego w dniu [...] września 1992 r. - a więc rażąco narusza prawo. Wnosili również o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...], gdyż ona także została wydana w stosunku do osób nieżyjących – M. M., M. G. i B. C. Ponadto pismo zawierało wniosek o zawieszenie postępowania Rozpatrując przedmiotowy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że bezspornym jest fakt, iż Z. W. był stroną niniejszego postępowania. Dodało, że z ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, iż skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili jej wydawania nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Ustalenie tej okoliczności jest istotne dla rozstrzygnięcia, gdyż pominiecie spadkobierców strony postępowania stanowi naruszenie art. 10 kpa. Fakt skierowania decyzji do osoby zmarłej stanowi podstawową przesłankę decydującą o wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa - o czym niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne. W związku z powyższym - celem ustalenia spadkobierców strony - Kolegium wystąpiło do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego o przesłanie zupełnego odpisu aktu zgonu Z. W. Dokument ten wpłynął do Kolegium w dniu 28 lipca 2011r. Następnie Kolegium wystąpiło do J. W., osoby zgłaszającej zgon, na adres wskazany w akcie zgonu, o przesłanie oryginału dokumentu (postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu notarialnego poświadczającego dziedziczenie), z którego będzie wynikało kto jest spadkobiercą Z. W. W dniu 24 sierpnia 2011 r. pismo wróciło z adnotacją, że adresat jest nieznany. Kolegium podniosło również, iż skarżący był informowany o konieczności ustalenia spadkobierców po zmarłych osobach - stronach postępowania. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że nie można mówić o przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu, B. M. pismem z dnia 9 września 2011 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w sprawie z wniosku M. W. i innych o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w związku ze śmiercią kilku stron postępowania istnieje konieczność ustalenia ich spadkobierców. Wobec powyższego uznało, iż nie można mówić o przewlekłości postępowania. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego z przewlekłością mamy do czynienia, gdy organ uchyla się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i celowo przedłuża postępowanie podczas, gdy w niniejszej sprawie Kolegium może merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dopiero po ustaleniu wszystkich stron postępowania. Do dnia 22 lutego 2012 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Natomiast w przypadku ujawnienia się jakiekolwiek trudności w załatwieniu sprawy, organ administracji publicznej ma możliwość, a przede wszystkim obowiązek zawiadomienia strony o niedotrzymaniu ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 36 § 1 i 2 kpa: "O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i podając nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu." Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie działało w taki sposób, nie dołożyło należytych starań, aby jak najszybciej rozpatrzyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, co świadczy o tym, że pozostaje ono w zwłoce w rozpatrzeniu tego wniosku - a zatem skarga jest zasadna. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu [...] marca 2011 r. i dotychczas nie został rozpoznany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią dostatecznego usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Jeżeli organ uważa, że nie jest możliwe rozpoznanie niniejszej sprawy z uwagi na śmierć strony - to powinien zastosować art. 97 § 1 pkt 1 kpa i zawiesić to postępowanie do czasu ustalenia jego następców prawnych, co spowoduje ustanie stanu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - aczkolwiek nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podejmował czynności w sprawie dążąc do jej rozpoznania. Sąd nie orzekł o wymierzeniu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywny - zgodnie z wnioskiem skarżącego - uznając, że nie zachodzi taka konieczność. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.