I SAB/Wa 375/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi A.K. i W.K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A.K. i W.K. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lipca 2019 r. A.K. i W.K. złożyli skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2017 r., nr [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Wojewody [...] do rozpoznania zażalenia w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że Wojewoda pomimo wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie nie rozstrzygnął zażalenia na postanowienie, nie zakończył sprawy, ani nie wskazał terminu jej zakończenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], rozpoznał zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2017 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2017 r., nr [...], zostało przesłane do Wojewody [...] przy piśmie z [...] października 2017 r. i wpłynęło w dniu 20 października 2017 r. (data prezentaty). Przy piśmie z [...] października 2018 r., które wpłynęło do Wojewody w dniu 26 października 2018 r. Prezydent przekazał akta postępowania. Pismem z [...] czerwca 2019 r. skarżący wystąpił do Ministra Inwestycji i Rozwoju z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę. W dniu [...] lipca 2019 r., a więc po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, Wojewoda wydał postanowienie, nr [...], którym uchylił w całości postanowienie Prezydenta z [...] września 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...] uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie z [...] września 2017 r. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje art. 35 § 3 k.p.a. (jeden miesiąc) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z [...] lipca 2019 r. rozpoznające zażalenie zostało wydane po upływie ponad półtora roku od daty wpływu zażalenia do Wojewody [...] (20 października 2017 r.) oraz po upływie ponad ośmiu miesięcy od wpływu do Wojewody akt postępowania (26 października 2018 r.) i jednocześnie po wniesieniu skargi do Sądu. Jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] rozpoznał zażalenie wydając postanowienie z [...] lipca 2019 r., nr [...]. Wydanie postanowienia przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2017 r. nr [...] (punkt 2 sentencji wyroku). Oceniając natomiast charakter bezczynności Wojewody, wskazać należy, że zażalenie wpłynęło do organu w dniu 20 października 2017 r. W dniu 26 października 2018 r. organ drugiej instancji otrzymał akta postępowania i w momencie posiadał już kompletny materiał dowodowy pozwalający na rozpoznanie zażalenie. Organ jednak aż do momentu rozpoznania zażalenia w dniu [...] lipca 2019 r. pozostawał bezczynny i nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpoznania zażalenia. Nie informował także stron o przyczynach nierozpatrzenia zażalenia w terminie oraz nie wskazał nowego terminu jego rozpoznania. Zażalenie zostało rozpatrzone po upływie ponad ośmiu miesięcy od dnia wpływu do organu drugiej instancji akt postępowania. Brak jest przy tym okoliczności do przyjęcia, że w sprawie występowały przesłanki z art. 35 § 5 k.p.a., które usprawiedliwiałyby opieszałość Wojewody. Sąd uznał więc, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji). Postępowanie organu naruszało bowiem zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważało wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Mając na uwadze stopień skomplikowania sprawy, przekroczenie przez organ odwoławczy maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu zażaleniowym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ po otrzymaniu zażalenia oraz akt sprawy, rozpatrywał zażalenie ponad osiem miesięcy, nie podejmując przy tym żadnych czynności merytorycznych w sprawie i nie gromadząc nowych dowodów. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 sentencji wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).