I SAB/Wa 378/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...], oznaczoną jako "[...]", nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 maja 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", nr hip. [...], na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) – zwanej dalej "ugn". W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa wobec przedłużającego się pozostawania organu w stanie bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że S. B. wnioskiem z dnia 6 maja 2014 r. wystąpił o przyznanie odszkodowania, w trybie art. 215 ugn, za pozbawienie faktycznej możliwości władania działką, położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", nr hip. [...], przejętą na własność Państwa mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem". Pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r. skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione, ponieważ organ I instancji przekazał odpowiedź na zażalenie wraz z aktami sprawy, z których wynika, że strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o nowym terminie zakończenia postępowania. W dniu 10 marca 2015 r. skarżący ponownie złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy, ponieważ Prezydent [...] nie dotrzymał wskazanego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r. Do chwili obecnej organ nie poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki i nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący wskazał, że Prezydent [...] nie wyjaśnił stronom istoty przedłużającego się milczenia w sprawie, zaś przyczynę zwłoki podał w sposób ogólnikowy. Jego zdaniem, przyczyna zwłoki organu w załatwieniu sprawy powinna mieć charakter realny i stanowić rzeczywiste utrudnienie w załatwieniu sprawy w terminach wskazanych w Kpa. Wyznaczanie przez organ kolejnych terminów na załatwienie sprawy, z powołaniem się na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyraźnie narusza przepis art. 36 w zw. z art. 12 Kpa. Skarżący uważa, że nawet gdyby przyjąć, że sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, to termin do jej załatwienia został znacznie przekroczony. W niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja przedłużającego się i przewlekłego postępowania, jak również niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę [...], który był dla Prezydenta [...] wiążący. W niniejszej sprawie wystąpił zatem stan bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniósł, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]", nr hip. [...], na podstawie art. 215 ugn. Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ugn wyjaśnieniu w sprawie o odszkodowanie podlega data pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz przeznaczenie terenu nieruchomości w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] sierpnia 1931 r. W celu ustalenia powyższego pismami z dnia 15 maja 2015 r. wystąpiono do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] oraz do Archiwum Państwowego [...]. Pismem z dnia 15 maja 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa’’. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek S. B. z dnia 6 maja 2014 r. o przyznanie odszkodowania za przejętą przez Państwo nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", nr hip. [...]. Wniosek ten wpłynął do organu 12 maja 2014 r. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej wniosek o odszkodowanie nie został rozpatrzony. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd zwraca uwagę, że Prezydent [...] pismami z dnia 16 września 2014 r.: 1) wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości; 2) skierował do pełnomocnika skarżącego informację, że ze względu na konieczność zgromadzenia materiałów geodezyjnych nie był w stanie rozpatrzyć sprawy w terminie ustawowym oraz poinformował, że przewiduje rozpatrzenie wniosku do dnia 31 grudnia 2014 r.; 3) przesłał Wojewodzie [...] akta sprawy w związku z wniesionym przez S. B. zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Następnie Prezydent [...] pismami z dnia 15 maja 2015 r.: 1) wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o podanie informacji i dokumentów dotyczących prowadzonych na gruncie inwestycji i jego wcześniejszego zagospodarowania; 2) Archiwum Państwowego [...] o przedłożenie informacji na temat przeznaczenia gruntu w Ogólnym Planie Zabudowania [...], zatwierdzonego w dniu [...] sierpnia 1931 r. lub w innych zatwierdzonych planach szczegółowych, obowiązujących przed wejściem w życie dekretu; 3) skierował do pełnomocnika skarżącego informację o podjętych czynnościach procesowych z pkt 1) i 2) oraz podał, że z uwagi na ustawowy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie ustawowym. Jednocześnie organ wskazał, że przewiduje rozpatrzenie sprawy do dnia 30 września 2015 r. Z przedstawionego wyżej toku postępowania wynika, że Prezydent [...] nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ugn przesłanek pozbawienia dotychczasowych właścicieli bądź ich następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa – dwukrotnie skierował do pełnomocnika stron zawiadomienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie, wskazując przyczyny takiego stanu rzeczy i wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy. Wobec tego nie można postawić organowi zarzutu rażącej bezczynności. Z uwagi na to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461 ze zm.).