I SAB/Wa 379/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 lutego 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego W. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. W. pismem z dnia 26 czerwca 2013 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 lutego 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przed wniesieniem skargi złożył, pismem z dnia 19 grudnia 2011 r., zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku czego, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin rozpoznania sprawy do 31 maja 2012 r. Termin ten nie został dochowany. Ponadto sam organ administracyjny, pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że rozpatrzenie wniosku o przyznanie odszkodowania przewiduje w terminie do dnia 31 maja 2012 r. Tym samy skarżący podniósł, że nie zostały dochowane ustawowe terminy do rozpoznania wniosku wynikające z przepisów art. 35 § 1-3 k.p.a., a także termin wskazany przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w piśmie z dnia 29 lipca 2013 r. strony prowadzonego postępowania poinformowane zostały o konieczności dołączenia do akt sprawy oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości - w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 25 lutego 2010 r., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 25 lutego 2010 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 9 kwietnia 2010 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu prawie 4 lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy do dnia 31 maja 2012 r. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Z uwagi na to, że Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując więc pod tym kątem oceny sprawy należy uznać, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że pierwsze czynności organ podjął w sprawie dopiero po upływie prawie roku od dnia złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania. I tak, pierwszą czynnością było zwrócenie się, pismem z dnia 10 marca 2011 r., do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Następnie, pismem z tego samego dnia, w odpowiedzi na pisma skarżącego z dnia 8 października 2010 r. oraz z dnia 24 lutego 2011 r,. poinformowano W. W., że wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz, że po ich otrzymaniu będzie możliwe dalsze prowadzenie postępowania. Z kolei, pismem z dnia 11 maja 2012 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego [...] m.in. o przekazanie materiałów dotyczących ewentualnego przedwojennego budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości i dokumentu potwierdzającego datę lustracji tej nieruchomości oraz czytelnego zdjęcia lotniczego z roku 1945 z kolekcji fotogrametrycznej, planu hipotecznego sprzed roku 1945 z kolekcji map i planów [...] i montażu fotoplanu [...] sprzed 1939 r. w/w nieruchomości. Również pismem z dnia 11 maja 2012 r. ponownie zwrócono się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o udzielenie informacji, kto i kiedy jako pierwszy inwestor wszedł z robotami budowlanymi na przedmiotową nieruchomość lub kiedy ustanowiono prawa użytkowania wieczystego na poszczególne podmioty. Następnie pismem z dnia 7 lutego 2013 r. zwrócono się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...]o przesłanie informacji, czy w/w nieruchomość wchodząca w skład działki ewidencyjnej nr [...], została przeznaczona pod inwestycje, ewentualnie czy planowane są inwestycje na w/w terenie. Kolejnym pismem (już po wniesieniu skargi do Sądu) z dnia 29 lipca 2013 r. organ zwrócił się do skarżącego oraz do pozostałych wnioskodawców o przesłanie oryginału postanowienia sądu o nabyciu spadku po: S.,J. K. i J. K., lub poświadczonych notarialnie kserokopii w/w dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Powyższe działania Prezydent [...] podejmował więc w znacznych odstępach czasowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9. art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 4