I SAB/Wa 38/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Beata Ziomek Protokolant Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi H. P., A. D. i R. P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku H. P., A.D. i R.P. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...] róg [...] nr hip. nr [...], [...], [...] - w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. I SAB/Wa 38/05 UZASADNIENIE Skarżący H.P., R.P. i A.D. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 grudnia 1947 r. złożonego przez S.P., Z.P., H.G. i W.W. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] i ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...], [...], [...]. Skarżący są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu 30 grudnia 1947 r. S. P., Z. P., H. G. i W. W. złożyli w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1953 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło im przyznania własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1953 r. Wobec tego, że od czasu zwrotu akt do Urzędu Gminy [...] Prezydent W. nie podjął czynności w przedmiocie wniosku o ustanowienie własności czasowej (ponowionego także w piśmie z 27 sierpnia 1998 r.) skarżący złożyli zażalenie na bezczynność Prezydenta W. W wyniku tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do dnia 15 maja 2003 r. W dniu [...] maja 2003 r. Prezydent W. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu uchwalenia przez Radę Miasta W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren [...]. Na skutek zażalenia skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania i nakazało rozpoznanie sprawy. Jednakże pomimo tego orzeczenia Prezydent W. nie podjął czynności, a po kolejnych pismach ponaglających wystosowanych przez skarżących, organ poinformował, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2004 r. odrzucił skargę W dniu 17 września 2004 r. skarżący złożyli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie. Na skutek tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. zobowiązało Prezydenta W. do załatwienia sprawy w terminie do 30 listopada 2004 r. oraz do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Jednakże pomimo postanowienia organu drugiej instancji Prezydent W. nie rozstrzygnął sprawy i nie wyjaśnił przyczyn zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość leży na obszarze, który od dnia 1 stycznia 2004 r. objęty był Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r.. W dniu 7 lipca 1997 r. Rada Gminy W. podjęła uchwałą nr [...] o przystąpieniu do sporządzania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Centralnego Rejonu W. Z dniem 1 stycznia 2004 r. obowiązujący na tym obszarze plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Organ wskazał, że wobec wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. i jej rozpoznaniem przez sąd akta administracyjne zostały zwrócone organowi w dniu 2 marca 2005 r. Z kolei pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. spadkobiercy byłych właścicieli zostali wezwani do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ wskazał, że wobec braku tych dokumentów jak również braku akt sprawy nie mógł rozpoznać wniosku. Na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. pełnomocnik organu podniósł, że skarga została wniesiona po terminie, wobec czego powinna być odrzucona. Ostatecznie pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 35 § 1 pkt 3 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei przepis art. 36 kpa nakłada na organ obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Obowiązek ten ciąży na organie niezależnie od przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje na zasadność skargi. Podnieść bowiem należy, że w przedmiotowej sprawie Prezydent W. nie podejmował merytorycznych czynności, które miałyby na celu rozpoznanie wniosku z dnia 30 grudnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. O ile do daty wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [....] kwietnia 1953 r. odmawiającego byłym właścicielom ustanowienia prawa własności czasowej, nie było podstaw prawnych do rozpoznania wniosku, jednakże po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. wniosek dekretowy podlega rozpoznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało akta sprawy do Urzędu Gminy W. w grudniu 2001 r. Jednakże po zwrocie akt Prezydent W. nie podejmował w sprawie żadnych czynności merytorycznych zmierzających do rozpoznania wniosku. Skutkowało to wniesieniem przez skarżących zażalenia na bezczynność organu oraz wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z dnia [...] marca 2003 r. zobowiązującego organ pierwszej instancji do rozpoznania wniosku do 15 maja 2003 r. Jednakże nałożony tym postanowieniem obowiązek nie skutkował podjęciem przez organ czynności merytorycznych, gdyż postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Prezydent W. zawiesił postępowanie w sprawie, które na skutek zażalenia wnioskodawców zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Pomimo tego orzeczenia organ pierwszej instancji nie podjął żadnych czynności merytorycznych w sprawie. Zważyć przy tym należy, że pełnomocnik wnioskodawców kilkakrotnie zwracał się do organu z pismami ponaglającymi o rozpoznanie wniosku (pisma: z 6 sierpnia 2003 r., z 11 marca 2004 r., z 1 lipca 2004 r., z 8 października 2004 r., z 25 grudnia 2004 r.). Jedynie na pismo z dnia 11 marca 2004 r. pełnomocnik otrzymał odpowiedź, z której wynikało, że organ złożył skargę do sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. (pismo z 29 kwietnia 2004 r.). Na skutek ponownego zażalenia wnioskodawców na bezczynność organu postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w terminie do 30 listopada 2004 r. oraz nakazało wyjaśnienie przyczyn i osób winnych niezałatwienia sprawy. Termin ten nie został dotrzymany przez organ. Podnieść należy, że organ nie zastosował się do treści art. 36 kpa nakazującego zawiadomienie strony o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Nie sposób podzielić stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że organ nie miał możliwości rozpoznania całego materiału dowodowego, gdyż jego znaczna część znajdowała się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wobec złożenia przez Prezydenta W. skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. Wskazać bowiem należy, że organ reprezentowany przez profesjonalnych pełnomocników i mający stałą obsługę prawną winien mieć świadomość konsekwencji wystąpienia do sądu ze skargą w sytuacji, gdy sam był organem wydającym orzeczenie w pierwszej instancji. Przepisy prawa nie dopuszczają takiej możliwości. Strona postępowania administracyjnego nie może ponosić ujemnych konsekwencji niewłaściwych działań organu. Poza tym podkreślić należy, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Należy zwrócić uwagę, że nawet po zwrocie akt przez sąd do daty rozprawy w dniu 31 maja 2005 r. (a więc przez ponad 2 miesiące) organ pozostawał bezczynny. Dlatego z przyczyn wyżej wskazanych skargę należy uznać za zasadną, wobec czego Sąd z mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa), orzekł jak w wyroku. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu z rozprawy z dnia 31 maja 2005 r. o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie określonym w art. 53 § 2 ppsa wskazać należy na niezasadność tego wniosku. Pełnomocnik organu uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi powołał się na pismo pełnomocnika skarżących z dnia 1 grudnia 2004 r. i odpowiedź organu z dnia 10 grudnia 2004 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2004 r. pełnomocnik skarżących wezwał organ do usunięcia naruszanego prawa powołując się na przepis art. 53 § 2 ppsa. Pismo to nie miało jednak zastosowania w niniejszym postępowaniu, gdyż w postępowaniu tym przysługiwały stronie środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa. Środkami tymi były zażalenie, o których mowa w art. 37 § 1 kpa. Pełnomocnik skarżących z tych środków skorzystał, wobec czego wyczerpał środki zaskarżenia o jakich mowa w art. 52 § 1 i § 2 ppsa. Wobec tego pismo pełnomocnika skarżących z dnia 1 grudnia 2004 r. nie wywołało żadnych skutków prawnych. Przepis art. 53 § 2 ppsa ma zastosowanie jedynie do sytuacji, o których jest mowa w przepisie art. 52 § 3 ppsa. Jednakże z przyczyn wyżej omówionych nie ma to zastosowania do niniejszej sprawy. Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd orzekł jak w wyroku.