I SAB/Wa 380/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. C. z dnia [...] grudnia 1990 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. "[...]" dz. [...] [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej J. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 kwietnia 2015 r. J. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1990 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]" rej. hip. [...]. Wskazała, że pomimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. i wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wynoszącego 2 miesiące. Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w toku prowadzonego postępowania organ podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia dokumentacji na podstawie, której możliwe będzie ustalenie czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, warunkujące możliwość przyznania odszkodowania. Ponadto wskazano, że pismem z dnia 7 maja 2015 r. poinformowano skarżącą o podjętych przez urząd czynnościach oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]" rej. hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku z dnia [...] grudnia 1990r. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek poprzednika prawnego skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]" rej. hip. [...]. datowany na dzień [...] grudnia 1990 r. wpłynął do organu w dniu 28 grudnia 1990r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 1990 r. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...]. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010r., nr [...] uchylił w/w decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Natomiast przy piśmie z dnia 13 grudnia 2010 r. zwrócono Prezydentowi [...] akta administracyjne przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia [...] stycznia 2011r. Prezydent [...] wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o przesłanie karty inwentaryzacji budynku przy obecnej ul. [...]. Ponadto zwrócono się o przesłanie wszelkiej dokumentacji dotyczącej rozpoczęcia i ukończenia budowy garaży, pozwoleń, lokalizacji, na działkach ewid. [...], [...], [...], [...] w obr. [...]. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do Prezydenta [...] w dniu 1 marca 2011r. Ponadto pismami z dnia [...] listopada 2011 r. zwrócono się do Wydziału Infrastruktury dla [...] o wskazanie kiedy nastąpiła realizacja ulicy [...] oraz do Zarządu Dróg Miejskich w W. i do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] m. in. o przesłanie dokumentów dotyczących przejęcia w/w nieruchomości pod inwestycję – budowę, poszerzenie ulicy [...], np. decyzji lokalizacyjnych lub innych dotyczących budowy, poszerzenia po 1945 r. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. przekazano również Wojewodzie [...] zażalenie wnioskodawcy na nie załatwienie w terminie sprawy o odszkodowanie. Następnie pismami z dnia [...] lutego 2014 r. organ wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...], do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] oraz do Sądu Rejonowego dla [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych o nadesłanie stosownych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości Ponadto, już po wniesieniu skargi do Sądu, organ pismami z dnia [...] maja 2015r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Delegatury [...] o przesłanie wydruku informacji z aktualnej ewidencji gruntów dla działek ew. nr [...], [...] do [...], [...], [...] z obrębu [...], oraz do Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] o przesłanie dokumentów dotyczących budowy bloku o aktualnym adresie [...]. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskania opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczących wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. Należy również mieć na względzie, że w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. skierowanym do skarżącej organ wskazał, że wniosek skarżącej zostanie rozpoznany do dnia 31 lipca 2015 r – co stanowi wypełnienie obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. Takie oświadczenie wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.