I SAB/Wa 381/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania Miasta S. P. z dnia [...] r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania Miasta S. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. w odniesieniu do działki [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Przyznał, iż w dniu [...] r. wpłynęło do organu odwołanie Miasta S. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. Minister wskazał, że brak rozpatrzenia odwołania spowodowany jest dużą ilością spraw rozpatrywanych wg kolejności wpływu. Ponadto wskazał, że informuje skarżącego o przyczynach opóźnienia i planowanych terminach rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, iż w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie odwołania Miasta S. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. w odniesieniu do działki [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w tej sprawie. Jednocześnie nie jest kwestionowanym, że w odniesieniu do działki nr [...], a objętej również ww. decyzją rozstrzygnięcie zapadło w dniu [...] r. w skutek wydania decyzji nr [...] umarzającej postępowanie odwoławcze w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha obręb S. P., powiat [...]. Powyższe skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając charakter przewlekłości Sąd doszedł do przekonania, że ma ona charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w odniesieniu do odwołania Miasta S. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej działki [...] organ jedynie informował o kolejnych terminach rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu sam fakt wypełniania obowiązku z art. 36 k.p.a. nie może uzasadniać stwierdzenia, że przewlekłość nie miała rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie, albowiem z akt sprawy wynika, że w sprawie zostało wydane rozstrzygnięcie w dniu [...] r. w skutek wydania decyzji nr [...] umarzającej postępowanie odwoławcze w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha obręb Sokołów Podlaski, powiat sokołowski. W świetle powyższego, tj. wydania decyzji częściowej, argumentacja pojawiająca się zarówno w pismach kierowanych do strony w oparciu o przepis art. 36 k.p.a., jak i zawartego w odpowiedzi na skargę, wskazuje, że informowanie o nowych terminach rozpatrzenia sprawy w istocie miało na celu jedynie zapobiec zarzutowi przewlekłego prowadzenia postępowania, nie miało zaś na celu poinformowanie skarżącego o rzeczywistym terminie rozpatrzenia sprawy. Ustalenie rażącego charakteru przewlekłości skutkuje w niniejszej sprawie uwzględnieniem wniosku skarżącego o wymierzenie kary grzywny organowi. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z tego względu Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o orzeczenie jej w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.