I SAB/Wa 387/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] [...] o powierzchni [...] m2 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku T. S. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. S. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 14 października 2011 r. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2. Jak wynika z akt administracyjnych nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. "[...]", place nr A i B, każdy o powierzchni po [...] m2, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1972 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło spadkobiercom byłych właścicieli – K. D. i T. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu obejmującego place nr A i B. Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 1973 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. przyznało ww. osobom odszkodowanie w kwocie [...] zł za zabudowania i rośliny znajdujące się na placu nr A o pow. [...] m2. Decyzją z dnia [...] lipca 1974 r., nr [...] Naczelnik W. przyznał na rzecz K. D. i T. S. prawo użytkowania wieczystego gruntu działki budowlanej, położonej w W. przy ul. [...], o pow. [...] m2, w zamian za nieruchomość stanowiącą plac nr A. Różnicę w wartościach ww. działek ustalono i wypłacono w kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] uchyliło własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1972 r. i stwierdziło nieważność tej decyzji, odmawiającej następcom prawnym byłych właścicieli przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu – plac nr A i B. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Prezydent W. ustalił na rzecz K. D. i T. S. prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] obejmującego plac nr B o pow. [...] m2, natomiast odmówił ustanowienia tego prawa w odniesieniu do reszty placu nr B o pow. [...] m2, znajdującego się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Z kolei w odniesieniu do placu nr A postępowanie zostało umorzone. Wnioskiem z dnia 29 września 2004 r. K. D. i T. S. wystąpili do Urzędu W. o przyznanie odszkodowania za część placu nr B o pow. [...] m2. Pismem z dnia 14 marca 2005 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że postępowanie w przedmiocie odszkodowania zostanie zakończone po rozpoznaniu przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] odmawiającej uchylenia za zgodą stron ostatecznej decyzji Naczelnik W. z dnia [...] lipca 1974 r., a z którym akta przedmiotowej nieruchomości przekazano do organu II instancji. Pismem z dnia 28 listopada 2006 r. Prezydent W. poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie, natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmówił przyznania K. D. i T. S. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość o pow. [...] m2. Na skutek odwołania wnioskodawców, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Akta postępowania Wojewoda [...] przekazał przy piśmie z dnia 14 listopada 2007 r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. z uwagi na toczące się przed tym organem postępowanie dotyczące placu nr A, natomiast do Urzędu W. zwrócone zostały one w dniu 4 listopada 2009 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości, natomiast pismem z dnia 8 stycznia 2010 r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] i Wydziału Architektury i Budownictwa [...] z prośbą o ustalenie, kiedy i na czyją rzecz nastąpiła utrata władania gruntem (przejęcie nieruchomości pod inwestycję). Pismem z dnia 9 grudnia 2009 r. T. S. wystąpił z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. W dniu 22 stycznia 2010 r. wpłynęła do organu odpowiedź z Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...], natomiast w dniu 1 lutego 2010 r. otrzymano żądane dokumenty z Archiwum Państwowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione i wskazał, że terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 kpa zaczęły biec dopiero od otrzymania przez organ akt administracyjnych, a zatem od dnia 4 listopada 2009 r. Akta administracyjne wraz z powyższym orzeczeniem zwrócono do Urzędu W. w dniu 18 lutego 2010 r. W dniu 23 maja 2011 r. T. S. wniósł kolejne zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie. Pismem z dnia 27 maja 2011 r. organ poinformował wnioskodawcę, że decyzja w sprawie wydana zostanie do końca września 2011 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 14 października 2011 r. skarżący wskazał, że niniejsze postępowanie toczy się w Wydziale Spraw Dekretowych od grudnia 2006 r. bez żadnych rezultatów, wobec czego koniecznym jest wyznaczenie ostatecznego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z dnia 20 października 2011 r. strony poinformowane zostały o tym, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji i o konieczności wykonania operatu szacunkowego oraz o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 31 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 4 listopada 2009 r., kiedy to wpłynęły do organu akta administracyjne sprawy zwrócone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wraz z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2006 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zważyć przy tym należy, że od dnia 18 lutego 2010 r., kiedy to Wojewoda [...] przesłał organowi akta po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, do dnia wniesienia skargi na bezczynność (tj. 14 października 2011 r.) nie podjął żadnych czynności w sprawie. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 kpa, bowiem pierwsze pismo informujące o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wystosowano do skarżącego w dniu 27 maja 2011 r., a to na skutek wniesienia przez T. S. drugiego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, zaś kolejne i ostatnie w dniu 20 października 2011 r., na skutek wniesienia skargi na bezczynność. Przy tym pisma informujące o przedłużeniu terminu zakończenia sprawy nie wskazywały konkretnych przyczyn zwłoki, które powinny zostać określone precyzyjnie, co pozwoli stronie jak i organowi wyższej instancji oraz sądowi administracyjnemu na kontrolę zasadności przyczyn opóźnienia w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie organ w pierwszym z takich pism ograniczył się jedynie lakonicznego wyjaśnienia, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań, natomiast w drugim do stwierdzenia, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Na marginesie wskazać również należy, że zdaniem Sądu opieszałości organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie usprawiedliwia także toczące się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. postępowanie dotyczące nieruchomości położonej przy ul. [...], w którym niezbędne są akta administracyjne niniejszego postępowania. Jest to przeszkoda usuwalna, albowiem w takiej sytuacji Urząd W. powinien wystąpić do wskazanego organu z wnioskiem o wypożyczenie akt administracyjnych, w celu niezwłocznego rozpoznania sprawy lub też skopiowania akt. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Organ nie wykazał bowiem, aby od dnia 18 lutego 2010 r. do października 2011 r. podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia niezbędnej dokumentacji, a tym bardziej do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, czym rażąco naruszył przepis art. 35 kpa. Nie dochował również obowiązku zawiadamiania strony o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy, czym z kolei rażąco naruszył przepis art. 36 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.