I SAB/Wa 387/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. P., R. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 27 stycznia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. [...] przy ulicy[...], nr hip. [...] ", działki nr [...] i [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących Z. P., R. P. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz każdego ze skarżących po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z.P. i R. P. pismem z dnia 31 lipca 2012 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] nr hip. [...], działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość zabudowaną położoną przy ul. [...] zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 27 stycznia 2009 r. Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania, bezzasadnej zwłoki, jak również braku rozstrzygnięcia sprawy w ustawowym terminie, w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Zażalenie to zostało uwzględnione i postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r. Do dnia wniesienia skargi rozstrzygnięcie w sprawie nie zostało jednak wydane. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Radca prawny M. B. wystąpił w imieniu swoich mocodawców o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul.[...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. uznał zażalenie na bezczynność organu I instancji za uzasadnione oraz wyznaczył termin do załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 31 lipca 2012 r. wynika, że od dnia złożenia przez skarżących wniosku z dnia 27 stycznia 2009 r. do dnia wyrokowania organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały niezwykle opieszale. Wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania wpłynął do organu w dniu 27 stycznia 2009 r. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął jednak dopiero po upływie czterech miesięcy kiedy to pismem z dnia 11 maja 2009 r. zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości (odpowiedź nadeszła przy piśmie z dnia 1 czerwca 2009 r.). Następnie pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia o treści wpis w księdze wieczystej (odpowiedź wraz z pismem z dnia 1 lipca 2009 r.). Pismami z dnia 2 września 2009 r. Prezydent zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o udzielenie informacji jakie inwestycje zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości, kiedy rozpoczęto ich realizację oraz czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę inną niż poprzedni właściciel, a także do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji jaką zabudowę przewidywał dla przedmiotowej nieruchomości, ogólny stan zabudowania Miasta W. Wydział Architektury i Budownictwa odpowiedzi na powyższe pismo udzielił pismem z dnia 15 października 2009 r. Kolejnym pismem z dnia 13 listopada 2009 r. organ zwrócił się ponownie do Wydziału Architektury i Budownictwa o przekazanie protokołu oględzin z dnia 2 czerwca 1971 r., co nastąpiło wraz z pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. Ostateczną odpowiedź z Archiwum uzyskano wraz z pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. Prezydent zwrócił się Delegatury Biura Administracji i Praw Obywatelskich o przesłanie książki meldunkowej budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości (odpowiedź nadesłano wraz z pismem z dnia 7 lipca 2010 r.). Następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. organ wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego w W. o przekazanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź uzyskano wraz z pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 7 lutego 2012 r. (przyjęte do wysłania w dniu 17 lutego 2012 r.) informujące pełnomocnika stron o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 maja 2012 r. Brak jest natomiast dowodu doręczenia tego pisma. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, że organ od 2010 r. nie podjął żadnych czynności w sprawie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. Nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.