I SAB/Wa 387/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. C. i G. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy Al. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J. C. i G. C. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. J. C. i G. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], objętą dawną księgą hipoteczną pod nazwą [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...]- w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 7 lutego 2012 r. (data prezentaty) J. C. i G. C. (następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości) złożyli wniosek o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy [...], objętą dawną księgą hipoteczną pod nazwą [...] – na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent W. pismem z dnia 20 czerwca 2012 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy [...] zwrócił się o udostępnienie akt własnościowych i lokalizacyjnych nieruchomości położonej przy al. [...]. Następnie w dniu 10 lipca 2012 r. (data pierwszej prezentaty) J. C. i G. C. wnieśli - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - zażalenie do Wojewody [...]na przewlekłość postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość położoną w W. przy [...]. Zażalenie to zostało przekazane do Wojewody [...]przez Urząd W. w dniu 20 września 2012 r., a więc po ponad 2 miesiącach od jego złożenia. Jednocześnie pismem z dnia 20 września 2012 r. skarżący zostali poinformowani o przewidywalnym terminie zakończenia sprawy, przypadającym na dzień 30 listopada 2012 r. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...]postanowieniem nr [...]z dnia [...]października 2012 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione, wskazując, iż wbrew zarzutom skarżących, Urząd W. podjął jedną czynność procesową, zmierzającą do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w postaci pisma z dnia 20 czerwca 2012 r. skierowanego do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. obejmującego wniosek udostępnienie akt własnościowych i lokalizacyjnych nieruchomości położonej przy al. [...]. Dodatkowo Wojewoda wskazał, iż skarżący zostali poinformowani pismem z dnia 20 września 2012 r. o przewidywalnym terminie zakończenia sprawy, przypadającym na dzień 30 listopada 2012 r. - tak więc żadne terminy nie zostały przekroczone, a zarzuty skarżących są nieuzasadnione. Ponieważ wyznaczony przez Prezydenta W. termin (30 listopada 2012 r.) nie został dotrzymany, dlatego też skarżący pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. (data prezentaty) ponownie złożyli zażalenie do Wojewody [...] na przewlekłość postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...]. Przedmiotowe zażalenie zostało przekazane do Wojewody [...] przez Urząd m.st. W. w dniu [...] lutego 2013 r. Trzy dni wcześniej - pismem z 15 lutego 2013 r. - Prezydent W. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień 30 kwietnia 2013 r. oraz ponownie zwrócił się do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii planu zabudowania z 11 sierpnia 1931 r. inwentaryzacji zniszczeń B.O.S. Natomiast Wojewoda [...]pismem z dnia 18 marca 2013 r. (data prezentaty) poinformował skarżących, iż środek zaskarżenia w postaci zażalenia z art. 37 kpa został już wykorzystany w niniejszej sprawie i skarżącym służy tylko skarga do Sądu. Ponieważ termin wyznaczony przez Prezydenta W. nie został dotrzymany, dlatego też pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. J. C. i G. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], objętą dawną księgą hipoteczną pod nazwą [...], obręb [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż ponownie wystąpił o dokumenty do Archiwum Państwowego dotyczące zabudowy i przeznaczenia tej nieruchomości w planie zabudowania z 1931 r. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazał dzień 30 listopada 2013 r. Do dnia 6 grudnia 2013 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody Mazowieckiego. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy al. [...], hip. nr [...]nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa - bowiem organ administracji podejmował jednak pewne czynności w sprawie. Podsumowując Sąd stwierdza, że Prezydent W. powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.