I SAB/Wa 388/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku K. K. z dnia 1 października 1988 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...] obecnie ul. [...] ozn. jako [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. K. K. pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] uznał wniesione przez skarżącego zażalenie na bezczynność i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do 15 grudnia 2011 r. Pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu Prezydent W. do chwili wniesienia skargi nie zakończył postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy [...] ozn. jako :[...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww grunt przeszedł na własność gminy W. , a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 1430) stał się własnością Skarbu Państwa. Przed Prezydentem [...] prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli – postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt ww nieruchomości na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). W związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania częścią przedmiotowej nieruchomości pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego o przekazanie decyzji lokalizacyjnych z lat 1965 – 1985 dot. budowy ul. [...]. Dodatkowo zlecono przygotowanie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu granic ww nieruchomości z określeniem jej granic, rozliczeniem powierzchni wg działek ewidencyjnych, z wyszczególnieniem części tej nieruchomości zabranej pod inwestycje przed 5 kwietnia 1958 r. i po tym dniu ze wskazaniem decyzji lokalizacyjnych, którymi została objęta ww nieruchomość. Pismem z dnia 11 września 2012 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminem zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Z analizy akt sprawy wynika, że wniosek z dnia 1 października 1988 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość został złożony przez K. K. w dniu 3 listopada 1988 r. Prezydent [...] pierwszą czynnością, jaką wykonał w niniejszej sprawie było zwrócenie się pismem z dnia 10 lutego 2009 r. do Sądu Rejonowego W. o wydanie zaświadczenia dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Żądane zaświadczenie wpłynęło do organu w dniu 5 maja 2009 r. Następnie pismami z dnia 22 maja 2009 r. zwrócono się do Biura Geodezji i Katastru o przekazanie aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla przedmiotowej nieruchomości wraz z odbitką z mapy sytuacyjnej oraz do Archiwum Państwowego o przekazanie materiałów dotyczących ewentualnego przedwojennego budynku posadowionego na nieruchomości, dokumentu potwierdzającego datę lustracji, czytelnego zdjęcia lotniczego z 1945 r., planu hipotecznego sprzed 1945 r., fotoplanu W. sprzed 1939 r. legendy do materiałów Wydziału Inwentaryzacji B.O.S. oraz fragmentu planu zabudowy W. z roku 1931 r. wraz z legendą. Następnie organ podejmował czynności w celu ustalenia stron niniejszego postępowania Kolejne pisma kierowane do różnych jednostek organizacyjnych Urzędu W. pochodzą z maja 2010 r., a następne skierowane do Archiwum Urzędu W. z dnia 23 marca 2011 r. Po złożeniu przez skarżącego zażalenia na bezczynność Prezydenta W. w dniu 22 kwietnia 2011 r. organ I instancji wystosował do J. K. – uczestnika postępowania informacje, że decyzja w niniejszej sprawie zostanie wydana do końca grudnia 2011 r. Po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] wyznaczającego organowi I instancji dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do 15 grudnia 2011 r. Prezydent W. podejmował kolejne czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego, informując J. K. pismem z dnia 4 stycznia 2012 r., że decyzja w niniejszej sprawie zostanie wydana do 30 kwietnia 2012 r. Od miesiąca lutego 2012 r. do 27 sierpnia 2012r., kiedy to organ kieruje kolejne pismo do Archiwum Państwowego, nie podejmuje żadnych innych działań zmierzających do zakończenia postępowania, a ogranicza się jedynie do poinformowania stron pismem z 11 września 2012 r., że decyzja zostanie wydana do 30 listopada 2012 r. Po tej dacie brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów dokumentujących podejmowane przez organ czynności. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym postępowaniu Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Zaznaczyć przy tym należy, że wystosowanie pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia następnego terminuje załatwienia, nie można uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Wymieniane natomiast w powyższych pismach przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie tj. brak odpowiedzi od podmiotów, do których organ kierował kolejne pisma w żaden sposób nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Archiwum Państwowe W. w piśmie z dnia 16 marca 2012 r. sugeruje konieczność poszukiwania dokumentów przez pracowników organu I instancji, a mimo tego organ nie podejmuje w tym kierunku działań, kierując kolejne pisma z dnia 27 sierpnia 2012 r. do Archiwum Państwowego. Nie ulega więc wątpliwości, że organ podejmuje w niniejszej sprawie czynności jedynie pozorowane, prowadzi postępowanie niezwykle opieszale, a odstępy pomiędzy kolejnymi czynnościami podejmowanymi przez organ wskazują na wysoce naganny stosunek organu administracyjnego do ww przepisów k.p.a. określających ustawowe terminy załatwienia sprawy administracyjnej, biorąc w szczególności pod uwagę fakt, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony w dniu 3 listopada 1988 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa.