I SAB/Wa 390/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. o odszkodowanie za grunt nieruchomości [...] położonej między ulicami [...], [...], [...] i [....] nr hip.[...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej A. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 17.08.2012r. M. D. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...],[...],[...] i [...], oznaczoną nr hip. [...]. objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zarzuciła Prezydentowi W. naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i wniosła o: 1. zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zobowiązanie urzędu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie 3. zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazała, że jej pierwszy wniosek zaginął . Po złożeniu kolejnego w sierpniu 2010r. organ kilkakrotnie wyznaczał terminy załatwienia sprawy do dnia 30.09.2011r., 29.02.2012r, 30.06.2012r. jednak żaden nie został dotrzymany. Sąd ustalił, że wobec braku podejmowania przez organ czynności zmierzających do zakończenia postępowania, skarżąca wystąpiła w dniu 15.09.2011 r. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższej instancji. Postanowieniem z dnia [...].10.2011r. Wojewoda [...] uznał zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione wskazując, że w dniu składania zażalenia przez stronę nie upłynął termin do zakończenia sprawy wyznaczony przez organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 6.09.2011 r. Ww. postanowienie wpłynęło do Urzędu W. w dniu [...]10.2011 r. ( data prezentaty na postanowieniu) W dniu 19 stycznia 2012r. wystosowane zostało pismo Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Kolejne pismo z dnia 20 stycznia 2012 r. do Delegatury Biura Gospodarki w Dzielnicy [...] nieruchomościami zawierało wniosek o przesłanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego i aktów notarialnych dotyczących pierwszego i wtórnego obrotu sporną nieruchomością. W tym samym dniu wysłano pismo do wszystkich stron postępowania informujące o stanie sprawy w tym o tym, że sprawa zostanie zakończona do dnia 29 lutego 2012 r. W dniu 1 lutego 2012 r. wpłynęły do organu akta nieruchomości przy ul. [...], natomiast w dniu [...] lutego 2012 r. pismo Wydziału Gruntów i Użytkowania Wieczystego z informacją, że Wydział ten nie posiada decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego. Jednocześnie przy piśmie przesłano kserokopie aktów notarialnych. W piśmie z dnia 14 marca 2012 r. organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z prośbą o udzielnie informacji dotyczących nieruchomości i ewentualne przesłanie kserokopii dokumentów. W tym samym dniu wystosowano pismo do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie potrzebnych dokumentów, zaś 15 marca 2012 r. informację do stron, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2012 r. Dnia 26 marca 2012 r. wpłynęła do organu informacja z Biura Architektury i Budownictwa, że jednostka ta nie posiada poszukiwanych dokumentów. W związku z pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Skarbu Państwa w sprawie zażalenia na przewlekłości postępowania , pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Urząd [...] poinformował na jakim etapie jest sprawa, przesłał jednocześnie akta sprawy. Akta te zostały zwrócone organowi w dniu 21 maja 2012 r. W dniu 3 lipca 2012 r. wpłynęło do akt sprawy pismo z Archiwum Państwowego [...] informujące o kosztach wykonania kopii materiałów archiwalnych, zwracając się jednocześnie o wskazanie konkretnych stron do skopiowania. W dniu 11 lipca 2012 r. organ wystosował do Biura Administracyjno-Gospdoarczego Wydział Archiwum pismo z wnioskiem o przesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania nieruchomości położonej przy ul. [...] ponadto pismo do Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] o udzielnie informacji kiedy rozpoczęto budowę ul. [...] jak również informację do stron, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 listopada 2012 r. W dniu 24 lipca 2012 r. wpłynęło do organu pismo z Biura Administracyjno-Gospodarczego informujące, że nie odnaleziono żądanej dokumentacji przedmiotowej nieruchomości. W dniu 27 lipca 2012 r. natomiast wpłynęło pismo Urzędu Dzielnicy [...] przekazujące kserokopie dokumentacji dotyczącej ul. [...]. W dniu 11 września 2012 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego W. z prośbą o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwum znajdują się o dokumenty dotyczące budowy budynku o adresie ul. [...] oraz dokumenty dotyczące budowy ulicy [...]. Do dnia wydania wyroku nie zapadła decyzja w sprawie. Pomimo upływu terminu dodatkowego wyznaczonego do dnia 30 listopada 2012 roku przez sam organ, Prezydent Miasta W. nadal nie dokonał rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że podejmuje czynności w sprawie. W toku postępowania przed Sądem zmarła M. D. Jak wynika z treści aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] października 2012 r. Rep A Nr [...] spadek po M. D. nabyła w całości jej siostra A. D., która w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. oświadczyła, że popiera skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez poprzedniczkę prawną skarżącej z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za sporną nieruchomość, organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Występowano do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Jednakże – co wymaga podkreślenia – działania te podejmowane były chaotycznie, w dużych odstępach czasu , w sposób, który ewidentnie nie prowadził do sprawnego zakończenia sprawy. W szczególności podkreślić wypada, że po dokonaniu zwrotu akt od Wojewody [...], Prezydent W.w celu zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, wystosował pisma do odpowiednich organów i instytucji z prośbą o udzielenie informacji oraz udostępnienie dokumentów, w tym do Archiwum Państwowego w W. Odpowiedź z Archiwum otrzymał w dniu [...] lipca 2012 r. zawierającą informację o możliwości przesłania potrzebnych organowi dokumentów po uiszczeniu stosownych opłat oraz wskazaniu konkretnych stron. Z prośbą o ich nadesłanie organ wystąpił jednakże dopiero po upływie trzech miesięcy w dniu 11.09.2012r. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość warszawską , jest rozpoznawany przez Prezydenta miasta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, organ nie dotrzymał także szeregu wyznaczonych przez siebie terminów wydania decyzji. Fakt, że organ wiele razy zmieniał i przesuwał w czasie prognozowaną datę wydania decyzji wskazuje , że nie miał faktycznej koncepcji rozstrzygnięcia sprawy. Czynności podejmowane w sprawie poprzez brak ich koordynacji sprawiają wrażenie nieprzemyślanych , niedążących do wyjaśnienia jej meritum a wręcz pozorowanych. Mając na uwadze charakter sprawy oraz konieczność przeprowadzenia w niej postępowania dowodowego, Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych. Wniosek skarżącej o zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego opóźnienia w rozpoznaniu sprawy nie mógł zostać uwzględniony jako nieznajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.