I SAB/Wa 390/19

-Sygn. akt I SAB/Wa 390/19 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wgląd do akt sprawy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. D. kwotę 920 (dziewięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] stycznia 2019 r. S. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania z wniosku z [...] kwietnia 2018 r. (data prezentaty organu) o wgląd do akt sprawy zakończonej decyzją z 1968 r o odszkodowaniu za zabudowania i roślinność na działce położonej w [...] przy ul. [...], ozn. [...] we wsi [...]", tab. likwidacyjna [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Po otrzymaniu powyżej wskazanego wniosku pismem z [...] maja 2018 r. Prezydent [...] zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o uzupełnienie akt sprawy, poprzez przesłanie dokumentów potwierdzających prawo własności do przedmiotowej nieruchomości oraz dokumentu potwierdzającego nabycie spadku. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w rozpoznaniu zażalenia S. D. na niezałatwienie sprawy w terminie, uznał je za uzasadnione. W złożonej do Sądu skardze S. D. wniósł o nakazanie organowi udostępnienia żądanych akt uzasadniając, że organ albo powinien je udostępnić, albo wydać postanowienie o odmowie wglądu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że wystosował do stron wezwanie o dokumenty, jednak jak dotąd nie zostały one przedstawione. Wobec powyższego organ wniósł o odrzucenie skargi w całości. Pismem z 2 kwietnia 2019 r. przesłanym do wiadomości Sądu, Prezydent W. wyraził zgodę na wgląd o akt sprawy. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 42/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe. W piśmie z [...] maja 2019 r. skarżący wniósł o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...]. Następnie, rozpoznając zażalenie S. D., orzeczeniem z 10 września 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 42/19 Sąd uchylił ww. własne postanowienie z [...] kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wydanie przez Prezydenta [...] zgody na wgląd do akt postępowania, zgodnie z wnioskiem, powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wydania przez organ rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego stało się bowiem bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku pozytywnego rozpoznania takiego wniosku organ zobowiązany jest udostępnić akta sprawy, zaś jeśli nie może tego uczynić, to zgodnie z art. 74 § 2 kpa, powinien wydać postanowienie o odmowie umożliwienia przeglądania akt sprawy. W niniejszej sprawie brak jest więc podstaw do zobowiązania organu. W tej sytuacji, mając na uwadze wydanie w sprawie administracyjnej zgody na wgląd do akt sprawy Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ stwierdzić należy, że nie wywiązał się on z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa i przekroczył termin załatwienia sprawy. Mając jednak na uwadze okres przekroczenia terminu, określonego w kpa, charakter złożonego przez skarżącego żądania skierowanego do organu oraz fakt, że dopiero po wpłynięciu skargi na bezczynność organ zezwolił na wgląd do akt sprawy, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. W ocenie Sądu mimo, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy, lecz wyrażenie zgody na wgląd do akt postępowania nie wymaga podjęcia na tyle skomplikowanych działań organu, aby wniosek ten należało rozpoznawać przez ok rok. Przy czym organ dopiero po wpływie skargi do Sądu uwzględnił żądanie stron. W kwestii przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu nie tylko skłonienie organu do rozstrzygnięcia sprawy, lecz też stanowi zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Sąd stanął na stanowisku, iż suma ta powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, kiedy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tej sankcji organ nie załatwi wniosku. Powyższe okoliczności spowodowały także to, iż Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję. Mając jednak na względzie, że organ uwzględnił żądanie strony, Sąd oddalił wniosek, w tej części na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 100 zł tyłem wpisu od zażalenia i 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.