I SAB/Wa 393/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-13

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest zasadna, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia w sprawie po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Sąd, uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, a także rozstrzyga, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym przypadku, mimo wydania rozstrzygnięcia po terminie, sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skarga w części dotyczącej grzywny była nieuzasadniona.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia i orzeczenia z lat 1950 i 1958. Postępowanie administracyjne trwało od października 2015 r., a organ wielokrotnie zwracał się o dokumenty do różnych archiwów i sądów. Po złożeniu przez spółkę wezwania do usunięcia naruszenia prawa i skargi na bezczynność, Minister wydał decyzję w przedmiocie wniosku w czerwcu 2017 r. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność, stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku, oddalając skargę w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że Minister Rozwoju i Finansów dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Finansów do rozpoznania wniosku spółki o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1950 r. znak [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. znak [...]; 3. Oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. Zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. S.A. z siedzibą w W. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 13 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia 1. stwierdza, że Minister Rozwoju i Finansów dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Finansów do rozpoznania wniosku spółki [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. S.A. z siedzibą w W. o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1950 r. znak [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. znak [...]; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. S.A. z siedzibą w W. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. pismem z dnia 23 maja 2017 r. (data wpływu do organu) wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1950 r. nr [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. nr [...]. Postępowanie w sprawie wszczęte zostało na skutek wniosku [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w [...] z dnia 6 października 2015 r. W związku ze złożonym wnioskiem Minister Rozwoju w dniu 22 października 2015 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do nadesłania kopii dokumentów, które załączono do wniosku w kserokopii. Pismem z dnia 28 października 2015 r. [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w [...] w odpowiedzi na powyższe wezwanie przesłały poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów stanowiących załączniki do wniosku z dnia 6 października 2015 r. W dniu 3 grudnia 2015 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie kopii dokumentów rejestrowych spółki akcyjnej [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w [...] , w tym dokumentów stanowiących podstawę do zarejestrowania w dniu 29 lipca 2015 r. ww. spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Następnie pismami z dnia 18 stycznia 2016 r. organ wystąpił do Archiwum Akt Nowych oraz do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie akt rejestrowych ww. przedsiębiorstwa. Zawiadomił również pełnomocnika [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. W dniu 26 sierpnia 2016 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o odszukanie i nadesłanie dokumentacji odnoszącej się do ww. przedsiębiorstwa. Jednocześnie poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz terminie zakończenia postępowania w sprawie do dnia 15 października 2016 r. W dniu 18 października 2016 r. Minister ponownie zwrócił się do Archiwum Państwowego w W., w celu dokonania dodatkowej kwerendy posiadanych przez Archiwum zasobów i nadesłania dokumentacji dotyczącej spółki [...] Zakłady Przemysłowo Handlowe. Poinformował także wnioskodawcę o nowym terminie załatwienia sprawy do 30 grudnia 2016 r. W związku z brakiem zakończenia postępowania [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w [...] (dalej również jako "skarżąca"/"spółka") pismem z dnia 5 kwietnia 2017 r. złożyły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie, a następnie w dniu 19 maja 2017 r. złożyły skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że pomimo długiego upływu czasu organ nie podejmował odpowiednich czynności, które zmierzałaby w kierunku zakończenia niniejszego postępowania - tym samym nie wywiązał się ze wskazanego terminu załatwienia sprawy tj. 30 grudnia 2016 r. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Rozwoju i Finansów do dokonania czynności objętych wnioskiem z dnia 6 października 2015 r., orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernej odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] , [...] nie stwierdził nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1950r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. [...] Zakłady Przemysłowo Handlowe S.A. w W. orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. [...], Zakłady Przemysłowo Handlowe S.A. w W. Wyjaśnił też, iż na przedłużenie postępowania w sprawie wpływ miały: konieczność dokonania ustaleń w zakresie przedmiotowym sprawy, w tym odnoszących się do działalności i kondycji gospodarczej Spółki w dacie wydania kontrolowanych orzeczeń oraz trudności w pozyskaniu materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, przy braku współdziałania skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie możliwe zatem było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca spółka bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Ministra Rozwoju i Finansów, złożyła do organu - w trybie art. 37§ 1 kpa - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa. Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności - to tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność organu wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] rozpoznał wniosek spółki [...] Zakłady Przemysłowo-Handlowe w W. S.A. o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego [...] z dnia [...] listopada 1950 r. znak [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. [...] , Zakłady Przemysłowo Handlowe S.A. w W. [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu [...] z dnia [...] września 1958 r. znak: [...] w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. [...] Zakłady Przemysłowo Handlowe S.A. w W., [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro zatem orzeczenie Ministra zostało wydane po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności Sąd wziął pod uwagę termin, jaki upłynął od złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, podejmowane przez organ w toku postępowania czynności, które doprowadziły do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku w całości, a także okoliczność, iż strona była informowana o tym na jakim etapie znajduje się postępowanie i przewidywanym terminie jego zakończenia. Oceniając w ten sposób zaistniałą w sprawie bezczynność Ministra Rozwoju i Finansów, Sąd uznał jednocześnie, że skarga w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny jest nieuzasadniona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1a, art. 151, art. 161 § 1 pkt 3, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło